Stadskantoor met groot steedse allure [maart 2003 en april 2004]

Printerversie
Gepubliceerd op: 20-03-2003 | Gewijzigd op: 29-10-2012
Verhuizing Stadskantoor/einde bouw 12 februari 2004.  
Morgen is de verhuizing van de laatste burelen naar het gerenoveerde –oude-Stadskantoor aan de Wolvenhoek. Dat kantoor is ingericht volgens hetzelfde concept en ontwerp als het ernaast gelegen nieuwe Stadskantoor, dus ook met flexibele werkplekken.
De verhuizing is het laatste traject in de totale renovatie en nieuwbouw van het bestuurscentrum. Alle gemeentelijke dependances in de binnenstad [Keizerstraat, Lombardje, Parade, Past. de Kroonstraat en Rosmalen] worden opgeheven.
De sloop van de school [voorjaar 2000] en het daaropvolgend archeologisch onderzoek [zomer 2000] in de Keizerstraat vormden de start van dat miljoenenproject. In de zomer van 2001 begon de bouw tussen het voormalige Belastingkantoor, later RWS aan de Wolvenhoek en het er naast gelegen Stadskantoor.
De officiële opening staat gepland in april dit jaar.
Architect van het totale project van circa 54 miljoen euro is de 47-jarige Dirk Jan Postel. 

Impressie Stadskantoor  april 2004
In het Stadskantoor komen 750 van de 1100 ambtenaren te werken op zgn. flexibele werkplekken.
Voorjaar 2001 is met het werk begonnen. De oplevering was in februari 2003 en op 31 maart 2003 gaan de ambtenaren over. 1 april 2003 wordt voor hen de eerste werkdag en voor het publiek ook de officieuze opening. 
De architect is Dirk Jan Postel [Bureau Kraaijvanger Urbis]. De kosten bedragen 45 miljoen euro. 
Opnamen in twee tegenovergestelde richtingen.

foto's © paul kriele, 26 maart 2003.
 
Links vanuit de grote hal westwaarts, met kijk op de St.Cathrien.
  Boven: Ook vnuit de grote hal- oostwaarts, met kijk op de Nederlands Hervormde Kerk en de St.Jan.

Impressie Stadskantoor april 2004
Onder leiding van architect Dirk Jan Postel werd , na de aanbouw bij het stadhuis vervolgens de nieuwbouw nabij het Stadskantoor bezocht.
Een fotoreportage van Gerard Monté.

De publiekshal
De publiekshal van het nieuwe Stadskantoor met de opvallende loopbruggen. Door de naar elkaar toelopende puien lijken de bruggen niet horizontaal te hangen foto' s © gerard monté, 15 april 2004.

Zo zag de oude publiekshal eruit. Het is een binenstraat tussen de bouw aan Achter het Wilt Varken en de nieuwbouw.


foto' s © gerard monté, 15 april 2004




-Boven: De glazen vloer in de hal met een doorkijk naar de Binnendieze.
-Links Zicht op heg nieuwe Bestuurscentrum.

foto' s © gerard monté, 15 april 2004.
 


In de hal ligt achterin over de Binnendieze een glazen plaat zoals in de ontvangsthal aan Achter het Stadhuis. Op de plaat staat een gedicht gegraveerd. 
De architect diende bij zijn ontwerp, zowel met de Binnendieze, die hier en daar onverwacht te voorschijn komt, als met het aspect parkeergarage rekening te houden.
.
-Lnks boven: De leestafel voor het publiek.

-Boven: Een spreekcel voor de bezoekers die met een van de ambtenaren een afspraak hebben gemaakt.
-Rechts: De oproepapparatuur.



Het gebouw heeft ook een
foto' s © gerard monté, 15 april 2004 aparte installatie om de ramen te kunnen wassen. Van binnenuit zijn er ontelbare uitzichten. Hier op de Wolvenhoek.


foto' s © gerard monté, 15 april 2004.
 


Stadskantoor met grootsteedse allure 
situatie in 20 maart 2003
Architect Dirk Jan Postel [1957] en bouwpastoor mr. Peter van Lansbergen gaven de pers donderdagmiddag 20 maart 2003 een kijkje in het nieuwe Stadskantoor [1e fase].
Het zijn ook deze twee die niet alleen de hoofdlijnen, soms nog meer de inrichting [meubilair, details van verlichting, koffiebars, sluitwerk en overige faciliteiten] hebben bedacht. Lansbergen, voor wie comfort een van de vier pijlers is van het bedrijfsconcept, heeft daarbij vooral gelet op het werkgemak voor de ambtenaar. Architect Postel heeft de voorkeur voor glasbouw en affiniteit met renovaties en uitbreidingen van binnensteden.

Met zijn blauwgrijs interieur, zijn ergonomische stoelen en drie dimensionaal verstelbare bureaus, over 750 flexibele werkplekken [op 18 domeinen] verdeeld, waarvan elke plek uitgerust met een eigen flatscreen cpu’s ipv laptops, oogt het interieur erg luxe en denk je bij het betreden van de publiekshal aan de nieuwe Tweede Kamer.

Die flexibele plekken, geïntroduceerd door Bureau Velthoen, liggen verspreid over het voormalige gebouw van de Rijks Waterstaat aan de Wolvenhoek dat in stijl is gerenoveerd en de nieuwbouw in de Keizerstraat.

Het Bossche stadskantoor is met zijn open werkplekken, cockpits en semi [bibliotheekachtige]werkplekken en lounges- na Interpolis in Tilburg- het tweede overheidskantoor in Nederland.
Een concessie aan het aspect flexibel, aldus Postel en Lansbergen, zijn de vier ludieke zithoeken: een set rieten hangstoelen, de bank van Mae West, een Biedemeier zitje en de in elkaar passende Puzzlesit van architect Maarten Lammers.

Plattegrond  van de begane grond
 
De gekleurde vlakken verwijzen naar de nieuw gebouwde delen.
Links onder [in wit] het voormalige kantoor van Rijkswaterstaat.
Links bovenin de nieuwbouw aan de zijde Keizerstraat.
Rechts onderin de oudbouw Stadskantoor aan de zijde Wolvenhoek welke als fase 2 nu aan de beurt komt.
Het grote -beige- deel [rond gehoekt] is de grote publiekshal met open balies en aparte infodeks
.
 


De historische muur met poort naar de voormalige St.Joriskapel die bij de sloop van de school in het zicht kwam is in het werkcafé [géén kantine] een blikvanger geworden. Dat geldt ook voor de Binnendieze die langs de binnentuin ‘de Keizershof’ en achterlangs de wintertuin en bestaande ‘de Kastanjetuin’ door loopt. In de binnentuin ‘De Keizershof’ zal een kunstboom van de kunstenaar Sjoerd Buisman worden gezet die een begroeïng krijgt van klimop.

Door al die extra’s heeft de bouw plus inrichting 51 miljoen euro gekost, waarvan 38 werd terugverdiend door verkoop van panden en 13 kwamen uit de verkoop van de PNEM [begin jaren 90]. Dat maakt dat dit ‘Kantoor van de toekomst’ min of meer budget neutraal is, aldus gemeentesecretaris Lansbergen.

Onder de Keizerstraat ligt de automatisch bedienbare parkeergarage [150 plaatsen].
Postel, die een van de vier partners is van het Rotterdamse bureau Kraaijvanger-Urbis, heeft eerder TheateradParade [1974-1976] en de Barones in Breda gebouwd en is de ontwerper van het stadhuis van Meppel en het Provinciehuis van Overijssel.
De imposante trap direct bij binnenkomst aan de zijde Wolvenhoek.
foto's © paul kriele, 26 maart 2003.
De hal uit het oude Belastingkantoor, dat meer recent RWS werd, is ook helemaal gerenoveerd in de stijl jaren dertig.

 

Buiten de nieuwbouw om is het voormalige Belastingkantoor op de Wolvenhoek- recent in gebruik geweest door RWS- gerenoveerd.Dat gebouw heeft enkele markante details behouden, zoals de stalen raamkozijnen uit de jaren dertig evenals de centrale trap met smeedijzeren sierwerk.  

Rondleiding Stadskantoor  20 maart 2003.

de architect Dirk Jan Postel
Dirk Jan Postel werd in 1957 in Oegstgeest geboren, maar is woonachtig in Rotterdam. Bij het architectenbureau Kraaijvanger-Urbis is hij Ben Kraaijvanger opgevolg, de architect die de Bossche schouwburg heeft 'gebouwd'.
De 46-jarige Postel werd voor de nieuwbouw van het Stadskantoor in 1997 benoemd uit een Europese selectie.
Bij zijn toelichting voor de pers zei Postel affiniteit te hebben met glas en voorkeur/affiniteit heeft voor/met renovaties en uitbreidingen in binnensteden.
Een indruk van het werkcafé, Een blik op het hoekje met de open haard.
foto's © paul kriele, 26 maart 2003. 

Op donderdagmiddag 20 maart 2003 gaven mr.Peter Lansbergen samen met de architect Dirk Jan Postel en Willem Jan Stegeman een rondleiding aan de locale pers.
Uiteraard is Postel de architect, maar het moet gezegd zijn dat Lansbergen door zijn betrokkenheid bij de organisatie veel inbreng heeft gehad bij het nieuwbouwproces.

Veel details zijn uit zijn koker voortgekomen, maar daarover bevraagd wijst hij bescheiden naar de architect of noemt 'de organisatie' . Maar de keuze van apparatuur het meubilair met zijn gestylde verlichting boven de houten bureaubladen, de stoelen en werkbladen ergonomisch verstelbaar, al die wichtige en kleinere details zoals de deuren van de toiletten die vanzelf dicht vallen springen voor sommigen wellicht niet in het oog, maar ze dragen in de praktijk bij aan comfortabel werken. 
Rokers hoeven voor een sigaretje niet naar buiten. Voor hen is in een flexibel interieur -geen aparte werkplek!- op elke etage een met glas afgezette rookcabine ingericht.

Plattegrond eerste verdieping
Dezelfde situatie van de kantoorindeling als hiervoor maar dan van de 1e verdieping.
Rechts onder: de oudbouw aan de zijde Achte 't Wilt Varken, midden [ blanco] de grote glazen hal] links boven de nieuwbouw zijde Keizerstraat.
 

Opzet nieuwbouw
In de inleiding gaf Lansbergen, die gemeentesecretaris en voorzitter van het Managementteam is, aan dat het bestuurscentrum [de nieuwbouw achter het Stadhuis] een antwoord is op de krapte aan vergaderruimte. Beoogd werd die nieuwbouw op een duurzame manier aan het klassieke stadhuis te verbinden met nieuwe faciliteiten.
Boven de hal, momenteel in de kale bouw duidelijk zichtbaar, is- over twee etages verdeeld- de nieuwe raadzaal gepland. Daar weer boven liggen de vergaderzalen voor de fracties.
Aan die nieuwbouw koppelde de gemeente tevens een nieuw stadskantoor omdat in al die kantoren het gebrekkig is om te werken buiten dat ze over circa 10 plekken verspreid zijn gelegen. 
De kantoren, waar 650 van de in totaal 1150 ambtenaren kunnen werken, zijn alleen voor hen toegankelijk. De grote hal met zijn open balies en aparte infodesks is de publieksafdeling.
Een indruk van de kantoorwerkplekken hier een open werkplek en daarachter de cockpits. De met een glaswand omgeven rookcabine Rechts is nog net de koffiebar zichtbaar die zich op elke etage bevindt.
foto' s © paul kriele, 26 maart 2003

Flexibele werkplekken
Uitgangspunt van de werkplekverdeling is de domeinopzet. Een domein is een aan een sector of dienst gekoppelde werkomgeving. Domeinen van gelijksoortige diensten zijn meestal in elkaars nabijheid gelegen.
Over de twee gebouwen, elk telt drie etages, zijn 9 domeinen verdeeld. Deze opzet neemt niet weg dat in principe elke ambtenaar over het hele gebouw kan werken. 

Het bouwproces en de inrichtingskeuze van dit uiterst modern kantoor waren tamelijk complex. Ook moesten er werkprocessen gerestyled worden om ze papierarm te krijgen. Bij de inrichting van de flexibele werkplekken heeft Bureau Velthoen geadviseerd. 

In het nieuwe Stadskantoor zijn 4 soorten werkplekken: openwerkplekken en geheel gesloten werkplekken.

Bij de open werkplekken horen de min of meer traditionele zaalwerkplekken waar mensen bij elkaar zitten en met elkaar kunnen communiceren. Dan de loungewerkplekken, waar groepjes mensen in een nis bij elkaar zitten afgezonderd van de overigen, maar ze zijn wel aanspreekbaar.
De bibliotheekwerkplekken daar zitten de mensen bij elkaar aan tafel, maar hier wordt niet gepraat en er is geen telefoon.
De cockpitswerkplekken waar men afgezonderd - dus in een aparte ruimte - werkt maar wel bereikbaar is per telefoon.
Het oude kantoor ligt nog steeds aan de Wolvenhoek/ Achter het Wilt Varken- dat aansluitend aan de nieuwbouwfase aangepakt. De oplevering daarvan zal eind dit jaar zijn.
Intussen gaat de nieuwbouw aan Achter het Stadhuis door en dat traject wordt eind volgend jaar afgerond.
Achterin de bezoekershal zijn aparte desks geinstalleerd voor een persoonlijke informatie vanaf screens.
foto's © paul kriele, 26 maart 2003.
 

De inrichting is ook een ontwerp van Bureau Kraaijvanger. Daarbij is met ARBO-regels rekening gehouden. 
'Het was een arbeidsintensief proces,' erkent de bouwpastoor die aangeeft dat de nieuwe opzet een totaal andere is dan de het klassieke cellenkantoor of dan het kantoorlandschap.De vier ludieke zithoekjes met een Mae Westbank, de twee rieten hangstoelen, een Puzzlesit van Maarten Lammers en de Biedermeier zithoek zijn daarop een originele uitzondering.

Door die uniforme werkplekken is het hiërarchisch onderscheid komen te vervallen.
Ook op de hoogste-derde- verdieping is aan de dakspanten het gebouw nog herkenbaar.

Daar bevindt zich dit hoekje met een van de vier ludieke zitjes.
foto ©  paul kriele, 26 maart 2003.

 

'Papierarme digitale organisatie': Onomkeerbaar
De eenmaal gekozen opzet is onomkeerbaar, aldus Lansbergen over deze 'papierarme digitale organisatie'. Lansbergen legt er nog eens de nadruk op, dat deze opzet beslist standaard zal worden bij kantoorinrichtingen. Dat verklaart hij uit het feit dat werkplekken steeds duurder worden. 'Men zit steeds minder op een vaste plek, met andere woorden: er is sprake van een minder vaste bezetting per werkplek. 

Financieel/volume
In dit concept is 30% aan volume bespaard. Hoewel het comfort op zijn beurt wat extra ruimte vergde is door een iets duurdere inrichting de besparing aan volume nog op 20 % uitgekomen, aldus Lansbergen bij de toelichting over de bouwkosten die 51 miljoen euro bedragen inclusief inrichtingskosten.
De gemeente had nog een spaarpotje in de vorm van de opzij gelegde opbrengst van de verkoop van de PNEM: 13 miljoen euro én 38 miljoen uit de verkoop van panden. Want door opheffing van de verspreid gelegen locaties vloeit er geld terug in de gemeentekas. 

Architect Dirk Jan Postel legt uit dat het bouwvolume 17.000 m² bedraagt. Terwijl de nieuwbouw achter het stadhuis een prominent karakter krijgt, is voor de Keizerstraat een meer bescheiden, stedelijke, uitstraling gekozen.
Bij de bouw van het nieuwe Stadskantoor zijn de tuinen, de kastanje en de Dieze vrijgehouden. Het was geen benadering van weghalen, zoals dat bij een beeldhouwer gebeurt, maar van het toegeven, een karakteristiek van een schilder. Dat deel aan de Keizerstraat is een stedenbouwkundig aanzien gegeven met zijn steenrode wand, een aanblik dat in contrast staat met de –voormalige- Rijkswaterstaat aan de Wolvenhoek.

De binnentuin, gelegen tussen het oude RWS-gebouw op de Wolvenhoek en de nieuwbouw in de Keizerstraat. Deze tuin kreeg de naam 'Keizershof' .
De oude tuin gelegen achter de 'oudbouw' van het Stadskantoor aan Achter 't Wilt Varken'. Deze oudbouw komt nu [zomer/najaar 2003] aan de beurt voor renovatie.
foto' s © paul kriele, 26 maart 2003.

 

Aan de onderzijde van beide gebouwen zijn wat vondsten, die Postel ‘referenties ‘ noemt, verwerkt. Ze leggen een verband tussen de oudbouw van architect Van Kessel aan de Wolvenhoek met de nieuwbouw. De gevel daarvan is uitgevoerd in stuucwerk.
De parkeergarage heeft twee opvallende elementen: de onder-water-betonbouw en het feit dat ie automatisch bedienbaar is.
De vloeren in het gebouw onderscheiden zich in drie bedekkingen: in de publiekshal is op marmer gelijkend natuursteen toegepast, de daar achter liggende delen zijn met parket belegd en de kantoren hebben blauwe vloerbedekking.
Het eet/werkcafé heeft wat meer mogen kosten. Daar is extra aandacht aan de irnichting besteed. Het café is gesitueerd op de grens met de reeds bestaande flat in de Keizerstraat, de plek waar tot ongeveer 1960 de Joriskapel heeft gestaan. De toegangsdeur die vanaf het middeleeuwse Keizershof naar de kapel leidde en de bakstenen muur zijn in de nieuwbouw gehandhaafd.


Terug naar boven