700 jaar Zwanenbroeders Prinses Beatrix op concert /Ode door EricAlink

Printerversie
Gepubliceerd op: 24-09-2018 | Gewijzigd op: 24-09-2018

Ode aan Illustre Lieve Vrouwe Broederschap
van stadschroniqueur Eric Alink, op zondag 23 september 2018,  bij plechtigheid in St. Jan, uitgesproken


CIRKEL

Zevenhonderd ranke  takken
stengels twijgen riet en klei
vlechtwerk van vernuft en klasse
aan het water - panta rhei*

Oeverloos beschermt het nest
in  weer en wind bij elk getij
breekbaar leven, broze broedsels
elf op de schaal van Ei

Zevenhonderd snaveltikken
dadendrang die zich ontplooit
Zwanenbroeders stille hoeders
van de deugd in 't wit getooid


IJle hoogte, duizeldiepte
wiojze wegen- oud kompas
wie trager koers zet naar het heden
hervindt wat hij verloren was

Zie de stoet van broeders dromen
waan kleef aan - hun diepste wens
dat we oog en ootmoed schenken
aan de zwaan in elk mens
Open harten,  laat ze kieren
volières van de geest
hemelsblauw is de gedachte
die geen net of lijmstok vreest

Hoor het koor van wereldvogels
brengt een ode aan de zwaan
Onze Illustre Lieve Vrouwe 
laat hun klanken samengaan

Dag en nachtegalen talen
naar de zilveren partituur
wielewalen zingen stralen
zonlicht voor de tureluur
..........................................................




Grutto's, vinken, ortolanen
vederlichte notenbalk
a capella pelikanen
in duet met torenvalk

Maar hoger dan hun jonge odes
boven stad en ommeland
zweven zwanen, oude bodes
van geloof in broederband

Lieve Vrouwe, vroede Moeder
wit en zuiver het symbool
zevenhonderd zwanen cirkelen
om uw hoofd - een aureool

Hoor ze zingen over gratie
levenskunsten en cultuur
caritas en contemplatie
de tradities - eeuwig vuur


Zevenhonderd zwanen klommen
donzen soevereiniteit
zwanenzang zal nooit verstommen
oneindig de vergankelijkheid

Want op vleugelkracht van broedschap 
oud verbond dat nimmer striemt
wieken zij in wolkeloosheid
nieuwe tijden, kim die kiemt.



* alles stroomt









................................................................
 

De regerend proost Diederik Laman Trip verwelkomde zondagmiddag 23 september 2018 bij de Noorderpoort van de St. Jan, weliswaar in de regen Zwanenbroeder  prinses Beatrix .
In een volle kathedraal, met ook een doorsnee van de Bossche samenleving aanwezig [o.a. 50 Blauwe Engelen en hun partner]  werd door de Capella Pratensis de Schola Cantorum en het Nationaal vrouwen jeugdkoor met de philharmoniezuidnederland enkele klassieke [Vivaldi's Gloria en Fauré's Pavane]  ook een voor deze feestelijke gelegenheid nieuwe compositie uitgevoerd.
Burgemeester Roderick van de Mortel was de op zijn gevatte en ludieke wijze de master of ceremony'.

Aan bisschop Gerard de Korte de eer de genodigden -met een duidende boodschap-  welkom te heten.


Bericht van 30 juli 2018 Prinses /Zwanenbroeder Beatrix woont concert 700 jaar Zwanenbroeders bij.


Portret van de toenmalige prinses
Beatrix in het Zwanenbroedershuis.

Opmerkelijk dat Beatrix dit in 1963 gemaakte
portret goedkeurde. Het werd geschilderd
door de in Den Haag [*1895] geboren
Bernard van Vlijmen. Maar in diens
geboortejaar verhuisde het gezin naar Schijndel.

Naast Beatrix hangt het schilderij van
haar moeder Juliana, dat vijftien jaar
eerder-  in 1948 -is gemaakt in
een na-oorlogse romantische stijl. Dat van
Beatrix is meer in een toenmalige glamourstijl
neergezet, aansluitend op de toen beroemd
geworden actrice Grace Kelly.  
Het bestuur vond de uitbeelding als actrice
nogal gewaagd en was bevreesd dat de prinses
het niet zou appreciëren. Maar  Beatrix
was het met dit kunstwerk helemaal eens. 



foto © paul kriele, 25 september 2014. 
.............................................................................................

Zondag 23 september 2018 zal prinses Beatrix in de Sint Jan het concert bijwonen dat plaatsvindt rond 700 jaar Illustre Lieve Vrouwe Broederschap. Het concert komt voort uit een van de belangrijkste taken die de Zwanenbroeders al bij de oorsprong van haar bestaan, 700 eeuwen geleden,  had: het musiceren van in opdracht verstrekte –veelal religieus getinte- muziekstukken. Zodoende zijn in het archief van de Zwanenbroeders tien handgeschreven en rijkelijk geïllustreerde muziekboeken bewaard gebleven. Deze dikke boeken [van groot formaat] maken met tientallen andere objecten en kunstwerken onderdeel uit van de tentoonstelling rond 700  jaar Zwanenbroeders in Het Noordbrabants Museum. 

               -Links: Momenteel in Het Noordbrabants Museum: 
Eeuwen oude, rijkelijk 
geillustreerde koorboeken der Zwanebroeders.

-Boven Het Zwanebroedershuis mag zich, gezien
de publiciteit in 2016 [Jeroen Boschjaar] en de
expositie in Het Noordbrabants Museum verheugen
in een toenemende -internationale- belangstelling.
'De Kring' verzorgt er rondleidingen.

foto's © paul kriele, 25 september 2009 en 28 februari 2018[l.].

Beatrix zal op die zondagmiddag een unieke uitvoering bijwonen van in opdracht van de Zwanenbroeders –nieuwe gecomponeerde muziekstukken, die door de Philharmonie zuid Nederland en enkele ensemble zullen worden uitgevoerd.

Borrel in  de Jeroen Boschtuin Na afloop vindt er een borrel plaats in de Jeroen Boschtuin, waarnaar te voet wordt heen gewandeld. Daar zijn behalve voor uitgenodigd, leden van het stadsbestuur en het bisdom [o.a. mgr. De Korte], leden van maatschappelijke organisaties, maar nog belangrijker: burgers  die een brede afspiegeling vormen van de  Bossche burgerij. Die samenstelling omvat 700 gasten. Het is overigens niet voor de eerste keer dat Beatrix door de Zwanenbroeders is uitgenodigd.  Beatrix was al, voordat zij koningin werd,  bij uitzondering, lid van de mannengemeenschap der Zwanenbroeders. Ook haar grootmoeder Wilhelmina en haar ouders prinses Juliana en prins Bernhard waren lid, evenals hun voorvader Willem van Oranje, de eerste protestant die lid werd.. Vanaf de reformatie is de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap als instituut dan ook een meer oecumenische afspiegeling van de bevolking.




De Jeroen Boschtuin is gelegen achter de Orangerie. 
Het is de oude kloostertuin van de paters Redemptoristen, van de St. Jozefkerk.


foto's © paul kriele, 6 augustus en 7 november 2011. 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
Hoogtepunten bij 700 jaar Illustre Lieve Vrouwe Broederschap, de  Zwanenbroeders 
bericht van 16 januar 2018. 

De regerend proost LamanTrip [*1946] gaf dinsdagmiddag 16 januari 2018 in het Zwanenbroeders 
huis een toelichting op het jubileumprogramma rond 700 jaar Illustre Lieve Vrouwe Broederschap, kortweg De Zwanenbroeders. Hoogtepunten zijn de expositie in Het Noordbrabants Museum met topstukken uit de collectie, zowel van het museum [dat ook voor een groot deel op Den Bosch gericht is] en uit de collectie van de  Zwanenbroeders [de tien handgeschreven en getekende koorboeken uit de 15e eeuw en de twee altaarkasten van Adriaen van Wesel, ook uit de tijd van Jeroen Bosch.

Programma hoogtepunten zijn: De oecumenisch diensten op vrijdag 16 februari 2018 in de St. Jan met koning Willem Alexander en het concert, door Laman Trip een muzikaal evenement op 23 september 2018. In ook weer de Sint Jan ullenmet drie koren [de Schola Cantorum,de Capella Praetensis en het Vrouwenkoor Vocaal Talent Nederland] optreden. Nieuw is dat de schakelklas van het KW1-College in dat concert meezingt met het Vrouwenkoor.


De 72-jarige regerend proost
Diederik Laman Trip die een inkijk
gaf in het jubileumprogramma  700
jaar Zwanenbroeders 1418-2018.





foto © paul kriele, 16 januari 2018.
............................................................................

Modernisering

De Broederschap niet de aller oudste in Europa, maar wel de enige oecumenische, ondergaat dit jaar een interne verjonging. Niet alleen de regerend proost Diederik Laman Trip treedt af  vanwege het bereiken van de 72-jarige leeftijd, ook  wordt hij -in plaats van proost- honorair proost,  wat hem de functie van medevergaderlid ontneemt. Laman Trip blijft adviseur. 

De Broederschap telt twee maal 18 proosten: 18 rooms-katholieken en 18 uit Reformatorische kring. Zij zijn degenen die aan de vergaderingen in de vergaderzaal [voorzijde van het Zwanenbroedershuis deelnemen.

Laman Trip tipte onder meer nog aan dat de Broederschap publiekelijk en in haar taken [onder meer armenzorg en behoud Cultureel Erfgoed en tradities] bescheiden en terughoudend blijft. 'Maar er zijn wel de luiken open gezet', sprak de regerend proost. 'Dat is erg succesvol en zal ook worden gecontinueerd. Aan de viering van  dit jubileum is bijna twee jaar voorwerk verricht', aldus de bijna 72-jarige proost. 
'Zeven eeuwen viert de  Broederschap zonder onderbreking elk jaar de Broederschapsmaaltijd, ook wel de Zwanenmaaltijd  genoemd. Dat vormde feitelijk de inspiratie voor deze expositie, sprak,' Joris  Weterings conservator van Het Noord Brabants Museum. Een langgerekt tafel staat dan ook centraal bij de opstelling van de expositie in de oude vleugel van het museum. Het symbool van zeven eeuwen Zwanenmaaltijd. 

-Hierboven: vlnr:  Zwanenbroeder Roderick
van de Mortel [burgemeester van Vught], commissievoorzitter van de expositie '700 jaar Zwanenebroeders' Frank Heerkens Thijssen,
Gus van der Feltz die rond het jubileum de communicatie verricht,
vooraan Frans Joseph Rouppe van de Voort griffier bij de Zwanenbroeders en net zichtbaar de conservator
van Het Noordbrabants Museum Joris Weterings.

-Rechts boven:  Regerend proost Diedeirk LamanTrip
en Zwanenbroeder Roderick van de Mortel, die zeven jaar procurator [gebouwen beheerder] is geweest.

-Rechts: De achterzaal, waar
de lezingen en diners worden gehouden.


foto's  © paul kriele, 16 januari 2018.
 

Ook zal dit jaar nog een documentaire over de Broederschap uitkomen. Deze film '700 jaar Broederschap' wordt gemaakt met René Bastiaansen [Rijksarchief in Citadel] en  Marjolein van Poppel. 

Doordat Laman Trip en vier andere proosten, vanwege anciëniteit af moeten treden, kan er door verjonging een nieuwe wind gaan waaien. Laman Trip noemt dat 'een intensievere actie'.

 
Wapens van nieuw ingeschreven leden. Detail van de foto links met de
inschrijving van 'Hieronimus 
Aquens [van Aken]alias  Bosch een vermaard schilder'.

 

B
Kunstschatten van de Zwanenbroeders

-Boven: Fragment van het altaarstuk van Adriaen van Wesel. Visioevan keizer Augustus en de sybille van Tilbur.

-Rechts boven:. Fragment uit het nieuwe reglement [na de Reformatie] gedateerd 27 februari 1642.met de veertien nieuwe protestantse leden. 

-Rechts: kazuifel, van het Schlosser Ormat geschonken aan de Broederschap rond 1475.


foto's © Het Noordbrabants Museum/Michiel Elsevier Stokmans.

De buiten echtelijke dochter van
Philips IIdie in het Geertruiklooster verbleef.

..................................................................................
 

Zaal met koninklijke portretten van leden van de Zwanenbroeders

De zaal met koninklijke
portretten van
leden van de Zwanenbroeders
vlnr Willem van Oranje,
toenmalig koningin,
later prinses Juliana
en koning Willem Alexander.


..................................................... 


Bericht van 11 januari 2018 Bezoek Willem Alexander aan 7 eeuwen Zwanenbroeders

Op vrijdag 16 februari 2018 zal koning Willem Alxander de Ilustre Lieve Vrouwe Broederschap met een bezoek vereren Dat komt vanwege het 700- jarig bestaan van de Zwanenbroeders.
De koning zal eerst een oedumenische dienst rondom 700 jaar Zwanenbroeders bijwonen in de Sint Jan en vervolgens de opening verrichten van een jubileumexpostie in Het Noordbrabants Museum en afsluitend zit de koning aan aan een diner met de leden van de Broederschap en hun partners. Daar is de regerend proost Diederik Laman-Trip de gastheer. 

De koning opent dan bij deze gelegenheid te houden expositie 'Geloven in vriendschap 700 jaar Zwanenbroeders in 's-Hertogenbosch' in Het Noordbrabans Museum. Met dit bezoek wordt  officieel en koninklijk het jubileumjaar van de Zwanenbroeders, waar ook Alexander lid van is, evenals zijn moeder Beatrix en wijlen zijn grootmoeder prinses Juliana geopend.


Hoe het jubileumprogramma '700 jaar Zwanenbroeders 2018' er uit zal zien .. Over die planning valt dinsdag 16 januari 2018, na intern beraad,de beslissing.
De expositie in Het Noordbrabant M useum  omvat eeuwen oude kunstschatten van de Zwanenbroeders met bijv.oude kazuifels, laflaatbrieven op perkament, tinnen bekers [ook die van Willem vanOranje] en  zilveren schenkkannen en kostbare serviezen en couverts. Maar ook een tiental handgeschreven zangboeken behoren tot de collectie. 

Koning Willem Alexander is
vrijdagmiddag 16 februari in Den Bosch
........................
  Het Zwanenbroedershuis
in de Hinthamerstraat.
..........................................................................


Terug naar boven