Hervormde Kerk: Symposium bij 220 jaar Societeit

Printerversie
Gepubliceerd op: 09-05-2009 | Gewijzigd op: 11-05-2009
Vanmiddag -zaterdag 9 mei 2009 -werd in een volle Nederlands Hervormde Kerk met een symposium 'Geld [alleen] maakt niet gelukkig' het feit herdracht van 220 jaar Soicëteit Amicitia/Zwarte Arend.
Sprekers waren onder meer kardinaal Ad Simonis en de oud-premier van België Mark Eijskens. Ook de financieel econoom drs. Hester Borrie, Peter Holland, voormalig voorzitter van de Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunde én oud- directeur van het GZG behoorden tot het selecte gezelschap sprekers.
Oud-minister van Landbouw en oud-voorzitter van de 1e Kamer Gerrit Braks was de dagvoorzitter.
 
Frank Willekens [l] auctor intellectualis van de lustrumcommissie, echtgenote Gudule Willekens en Maarten van Rooy [r] van de lustrumcommissie.
 
 vlnr: Frank Willekens [auctor intellectuaris en uitvoerend lid van de lustrumcommissie] , echtpaar Braks en de president van de sociëteit Gerald t' Sas.
Overzicht van de kerkzaal van de Nederlands Hervormde Kerk.  foto's © paul kriele, 9 mei 2009

De gasten

Oud-premier Mark Eijskens [l] en oud Commissaris der Koningin Frank Houben. President van de sociëteit Gerald t' Sas verwelkomde alle sociëteitsleden, na een historisch inzicht te hebben gegeven in het 'politieke ontstaan' van de sociëteiten in de Franse tijd [eind 18e eeuw].

Speciaal noemde t' Sas de twee ereleden Van Mierlo en De Ruiter, daarnaast ook burgemeester Roderick van de Mortel van Vught, tevens lid en de Vughtse wethouder Willem Kraanen, de Haarense wethouderJan Brenninkmeijer en wethouder Geert Snijders van Den Bosch.
Het kwartet met pianiste  Caecilia Boschman, en de solisten, de sopraan Karin van Arkel,  mezzosopraan  Ariana Kievits-Hofman [l] en de bas Henk Smit.
Karin van Arkel, die vanwege haar verjaardag, uit handen van Frank Willekens een boeket bloemen ontving.
foto's © paul kriele, 9 mei 2009.

De sprekers

Dagvoorzitter Gerrit Braks, voormalig minister van landbouw en oud-voorziter van de 1e Kamer,
Het was Braks die toegaf dat ten tijde van zijn politieke loopbaan er geen tijd was om lid van een sociëteit te worden.
Aanhakend op het thema van het symposium  betwijfelde de dagvoorzitter of  geld alleen, of zelfs alleen geld, gelukkig maakt..?
'In mijn klassieke opleiding leerde ik, dat grond, kapitaal en arbeid nodig zijn om geld te kunnen verdienen.' 
Braks wenste eenieder veel luisterplezier toe met de klemtoon op luisteren, omdat het programma niet voorzag in een discussie...  .
Hester Borrie, financieel econoom, die als vakvrouw samen met Neelie Smit -Kroes als enige twee vrouwen de top-100 van de Financial Times wist te bereiken, stelde dat de monetair politieke omgeving, het aspect van financiële innovatie en de enorme hoeveelheid schuldsanering uit de jaren begin 2000, bijgedragen hebben aan de economische crisis. Er was nog nooit zo'n lage [buiten proportionele] rente, die op zijn beurt gerelateerd is aan de hypotheekrente.
Het gevolg was: sterke huizenverkoop en stijgende huizenprijzen. Borrie die sprak over een enorm toegenomen consumentisme, stelde ook nog dat 
men in de USA gemakkelijk een lening kon verkrijgen zonder dat men echt het inkomen chekcte. Gemiddeld had elke Amerikaan 13 creditcards, waarbij de schuld van de ene card menigmaal met behulp van een andere card werd betaald !
Daarenboven hebben de banken ook steeds weer nieuwe producten bedacht.
De politiek heeft niet [voldoende] bijgedragen aan het voorkomen van de crisis.
Maar behalve deze factoren waren er ook psychische factoren: een kuddegedrag, hebzucht en weinig vertrouwen in het systeem,' aldus Borrie.
Dokter Peter Holland, voormalig voorzitter directie Groot Ziekengasthuis en oud-lid RvB van het fusieziekenhuis Rijnstate in Arnhem, is daarna voorzitter geweest van KNMG. Holland sprak over 'Gelukkig gezond'en stelde daarbij dat geld niet gelukkig maakt, maar dankzij geld drogen onze tranen eerder'.
Geluk en gezondheid zijn niet direct afhankelijk van elkaar, aldus Holland. klijk maar eens naar gehandicapten of een ernsitg zieke, die kunnen toch gelukkig zijn of geluk/tevredenheid  tonen.
Gelukkige mensen leven langer [acht jaar] en zijn gezonder, zo is statistisch bewezen.
Kardinaal Ad Simonis betrok het [katholieke] geloof bij zijn onderwerp. De gepensioneerde Simonis, die in een voormalig Vlijmens klooster woont, haalde in rapo tempo nogal wat teksten aan uit de H. Schrift.

Gastspreker dr. Peter Holland, die  een kort Bosch' verleden heeft alslid van de directie van het Groot Ziekengasthuis, stelde dat eind 1800 'de nonnen van Trier' door het regentencollege van de Godshuizen naar Den Bosch werden gehaald om in de gezondheidszorg te komen werken. Vóór die tijd was het in de Bossche ziekenhuizen een rotzooitje en een chaos door allerlei misstanden. Maar ook de verpleging door nonnen gaf wel eens vreemde toestanden, toen de religieuzen protestante patiënten verplichtten katholiek te worden... . Daarom besloten rond 1910 twee niet-katholieke artsen een protestants ziekenhuis [later het Alexander] op te richten.
Een frappante anecdote vindt Holland, dat 'de laatste non' in het Bossche GZG stopte met werken precies op de dag van de fusie van Bossche ziekenhuizen. Maar het is nu eenmaal zo, dat het in een Katholiek ziekenhuis aardiger en minder streng is.
Gezondheid en de politiek
Holland vindt dat het Ministerie van Volksgezondheid anders moet heten, namelijk Ministerie van Gezondheidszorg, Met andere woorden: een ministerie dat de voorwaarden van een goede gezondheidszorg schept ! Nu neemt de overheid niet altijd de maatregelen om gezond te blijven, bijv. in het geval van openbaar drankgebruik, of bij de zorg voor anderen.
Holland:' De Overheid zegt dat ze dereguleert, maar dat doet zij in de meeste gevallen pas als alles geregeld is... .'
Het komt te vaak voor dat kamerleden de gezondheidszorg gebruiken om in de publiciteit te komen. Deze politici zitten er -met 4 jaar - tekort om kennis van zaken te hebben. Er zijn teveel onervaren kamerleden.

Rokers en dikkerds zijn niet duurder in de zorg
Holland corrigeerde enkele misvattingen door te stellen dat de vergrijzing ons land geen cent extra kost, hoewel de overheid het tegendeel beweert. Ook dikke mensen en rokers kosten ons niet meer geld dan een gemiddelde patiënt. Rokers kosten de gezondheidszorg 22 % minder dan een andere, niet rokende, patiënt. 'Overgewicht' kost 11 % minder.
De kosten in de zorg liggen vooral in de technologie,' aldus Holland.

Kardinaal Ad Simonis
Braks leidt  Kardinaal Simonis in als oude bekenden van elkaar. Want uit zijn tijd als KRO-voorzitter belde Simonis mij regelmatig op. Dat gebeurde vaak als ik beroepshalve naar de tv zat  te kijken. Ik zei dan:'Monseigneur, ik zit nu te werken..'.
Braks bewondert de kardinaal omdat  hij benoemd werd in een tijd waarin de Nederlandse kerkprovincie in beroering was. Simonis heeft stand gehouden,' aldus Braks.

Simonis: 'Vrijzinnigheid is niet  zo goed aan mij besteed, maar het staat in uw vaandel. Voor de toekomst wens ik u minder vrijzinnigheid toe. Maar zal ik proberen enkele vrijzinnige dingen te zeggen aan enkele vrijzinnige mensen.

De kardinaal had hier en daar nogal wat gezegdes en feiten opgevist en lardeerde er zijn speech mee.
'De spreuk geld maakt niet gelukkig is niet altijd waar. Volgens de voormalige Prins de Lignac helpt  geld  je om op een comfortabele manier gelukkig te zijn. Als ik door de Hinthamerstraat loop dan straalt daar niet echt het geluk van af...  Dat doet me de vraag stellen,' aldus Simonis: 'Hebben we wel een antenne om gelukkig te zijn? '

Daarop betrok Simonis het geloof bij zijn stelling 'Geld alleen maakt niet gelukkig'.  Of is het: 'Alleen geld maakt niet gelukkig? De eigenwaarde van de mens lig in het feit dat God je lief heeft, dat hij je geschapen heeft naar zijn beeld en gelijkenis. Maar echt geluk kent ook zijn grenzen.

Tot de top 10 behoort: leuke baan, leuke partner en leuke woonomgeving.'  Simonis: 'Het moet tegenwoordig allemaal leuk zijn. Ik las een kontaktadvertentie: leuke man zoekt leuke vrouw om samen leuke dingen te doen....
Ondanks de financiele crisis kent 90 % van de bevolking een grote welvaart. Vergeleken bij 100 jaar geleden leven we langer en verkeren we in een goede gezondheid.
Mij is het te doen dat de weg naar geluk een geestelijk pad is.' 

De in Breda geboren, maar in Tilburg afgestudeerde Wim van den Goorbergh ging in zijn betoog over 'Geld: een kwestie van vertrouwen' terug naar het ontstaan van [papieren] geld. Geld is uit een wederzijdse schuldbekentenis ontstaan.
Het doelmatig gebruik van geld is het vertrouwen van het publiek in de bank, bijv. ten tijde van het spaarbankboekje toen men een spaarsaldo [in de vorm van cijfers], maar geen concrete munten of papieren geld, op de bank had staan.
Het gebruik van geld  is ook een vertrouwen van de banken onderling, wanneer bijv. de ene bank de ander geld leent en vertrouwt dat het ooit terugkomt. 
'Banken hebben een diepgaande maatschappelijke functie,' aldus Van den Goorbergh door betalingen te doen, spaargeld te beheren en kredieten te verstrekken.
Nog een uitspraak van Van den Goorbergh:
'Het Nederlandse systeem van betalingsverkeer is het beste  en meest kostenefficiënte van de wereld'. 
Oud premier Mark -zoon van Gaston- Eijskens trok met zijn gevarieerde, soms  humorvolle en vaak sterk neergezette stellingen continu de aandacht van de zaal. Misschien daardoor  kreeg de Vlaming van de dagvoorzitter alle ruimte.

Oud-politicus Braks in zijn aankondiging van de laatste spreker:
'Eijskens was tussen 1976-1992 lid van 13 verschillende regeringen. In die tijd -ook mijn politieke tijd- telde Nederland slechts 4 regeringen.
Waarop de Belgische minister van Staat reageerde met: 'Ik krijg hier meer loftuitingen te horen, dan in België.'

Eijskens vindt geld een geniale en absoluut essentiële uitvinding. Hoewel geld pas in de achtste eeuw voor Christus is ontstaan, terwijl een andere uitvinding -het vuur- 400.000 jaar geleden werd ontdekt, heeft geld al veel meer rampen verwekt dan alle rampen van 't vuur.'


foto's © paul  kriele, 9 mei 2009.
 

Vervolg rede door Mark Eijskens
Met geld koop je
een boek, maar geen kennis,
een klok, maar niet de tijd,
een medicijn, maar geen gezondheid,
bloed, maar geen leven,
macht, maar geen gezag, en
een wapen, maar geen vrede.
Met geld koop je een schilderij van Mark Eijskens, maar nog geen meesterwerk, aldus de gevatte spreker.

Dan stapt  Eijskens over naar de economische crisis en waagt zich aan een politieke voorspelling, een constatering:
'De wereld is steeds meer één geworden, maar we zijn er niet in geslaagd die wereldgemeenschap te besturen. Deze crisis heeft te maken met de barensweeën van een nieuwe samenleving die door de snufjes van internet grensoverschrijdend is, ofwel déterritoriaal.

de nieuwe revolutie van de ICT
'Na de het uiteenvallen van de Sovjet Unie en de val van de Berlijnse muur  [1981] staat er een tweede revolutie op stapel, die van de kennis van de ICT, van de computerisering. Dat wordt de nieuwe productiefactor, de op kennis gebaseerde
creativiteit. De wereld wordt één onder invloed van het falend tuig van de computer.
Met dat internet ligt alles open en bloot. Niets is nog geheim. Wat hier bijv. door de pharmacie wordt uitgevonden, is volgende maand in China te koop.
Vandaag de dag hoor je: ''Een uitvinding is het erfgoed van de mensheid.' Dus: vrijgeven. Dat is een nieuwe strekking. Maar wie financiert dan de resaerch, zoals dat in de pharmacie gebeurt. Een medicijn vercommercialiseren duurt soms  6-8 jaar.
Als industriële eigendommen niet meer geheim zijn, of niet beschermd worden, dan ondermijnt dat het kapitalisme.  Het meeste is tegenwoordig fake. Dat verstoort de marktwerking.'

Van het liberaal kapitalisme - dat het gehaald heeft- stapte Eijskens over naar de moslimwereld die fel ageerde tegen de moderniteiten van onze Westerse maatschappij. Maar wat de ayathollas nu over de atheïstische samenleving zeggen daarover sprak bijna 100 jaar geleden al Paus Pius IX die de democratie een atheïstische samenzwering vond. 'Het gezag komt van God de Vader,' aldus de toenmalige paus. Een achterhaald -kerkelijk-  standpunt,  maar de islamleiders beweren nu niet minder !
Eijskens kwam tot slot met  'Mijn besluit': 2000 jaar geleden stond er onder andere een Christus op. Die zei: 'Stop het egoïsme. Je gaat elkaar vernietigen.'
Eijskens: ' Vervang egoïsme door: naastenliefde, tolerantie en solidariteit. Dat is een boodschap waarbij onze natuur wordt gewijzigd. Dat is heel essentieel.
Onze maatschappij wordt multi-cultureel en hopelijk ook intercultureel, want onze kinderen krijgen te maken met
500.000. 000.000 [500-miljard] mensen, van wie  95 % buitenlander is en slechts 5% Europeaan...  . '
Zodra de eerste gasten - nog vóór de afloop -weer buiten kwamen, stonden ze oog in oog met de dagelijkse werkelijkheid. Agenten die de vrijzinnige jeugd aansprak op hun gedrag...  .

foto © paul kriele, 10 mei 2009.

Het lustrumprogramma vermeldt tot slot: 'La Folie', een Frans getinte avond in de sociëteit aan de Peperstraat met een walking dinner voor 220 gasten en aansluitend een 'feest La Folie'.


Terug naar boven