Nieuw populair foto/historieboek over St. Jan

Printerversie
Gepubliceerd op: 10-09-2010 | Gewijzigd op: 09-11-2010
Bouwhistoricus Ronald Glaudemans heeft met collega Harry Boekwijt tijdens de - bijna voorbije- restauratie de St. Jan op een nieuwe originele wijze bestudeerd. Zijn bevindingen staan in een rijk geïllustreerde [ook 3D] uitgave. November 2010 komt het uit.
De belangrijkste conclusie, die de auteur in zijn 'De Sint -Janskathedraal van 's-Hertogenbosch' stelt, is dat de bouw van de kerk [vanaf 1250-1500] nooit heeft stil gelegen.

De kapel van de OLV Broederschap.
Steensoorten, gewelven en bouwconstructies zijn onder meer onderwerpen die belicht worden.

foto © gerard monté, 23 april 2004.
Boogbeeldjes op de gewelven [deel van het onderzoek] links een doedelzakspeler, rechts een metselaar. De auteur Glaudemans komt onder meer tot de conclusie dat er nog een kerk tussen de eerste Romaanse en de huidige -gothische-kerk [begin14 eeuwe] zat en dat de bouw van de huidige gothische kerk eerder dan nu werd aangenomen, is gestart.
foto's © gerard monté, 23 maart 2005

Maquette van de St. Jan in de bouwloods.
De steensoorten en de gewelven zijn onder meer deelaspecten die Glaudemans in zijn nieuwe boek over de St .Jan behandelt.
foto © gerard monté, 5 juni 2005.
Het interieur van de kerk is in de beginjaren 80 geheel schoongemaakt, waardoor de originele  beschilderingen te voorschijn kwamen. Glaudemans conludeert dat ook de buitenkant en met name de straalkapellen beschilderd zijn geweest.
foto © gerard monté, 2 augustus 2005.

De huidige - in gothische stijl- gebouwde St. Jan had een Romaanse kerk als voorganger. Maar blijkbaar zit er tussen die twee nog een andere kerk. Met de bouw van die grotere kerk werd al in het begin van de 14e eeuw begonnen. Materiaal, dat afkomstig was van de sloop, werd hergebruikt. Delen van de nieuw gebouwde kerk werden meteen in gebruik genomen. In het hoofdstuk 'bouwfasen' is dat een van de nieuwe facetten die uit de studie van Glaudemans is voortgekomen.
Aan de bouw kwam in 1529 definitief een einde toen de middentoren klaar was.  Met tal van illustraties belichten de auteurs ook weer deze fase.
Maar de ambities waren in 1529 niet afgerond. Daardoor zijn er aan de kant van de Torenstraat nog fasen te zien van de voorganger van de huidige kerk.
Zeven eeuwen geleden gebruikten aannemers ook al hijskranen. Glaudemans legt uit hoe dat in zijn werk ging.
Ook bestudeerde de auteur, die samen werkte met bouwhistoricus Harry Boekwijt, de gewelven en allerlei steensoorten die bij die bouwfasen gebruikt zijn. Bijzonder is zijn conclusie dat  de kerk niet alleen aan de binnenkant is beschilderd. Blijkbaar waren de straalkapellen ook aan de buitenkant van decoraties voorzien, zo schrijft Glaudemans die  Wim Hagemans als co-auteur vroeg. De populaire manier van schrijven en de 500 foto's maken het boek voor iedereen leesbaar.

Tegenwoordig worden er stellages neergezet. Vroeger gebruikte men houten hijskranen. 
 
Het transport gebeurde met paardenkracht en op wagens met houten of ijzeren wielen.
foto's © paul kriele, 8 mei 2006

In het nieuw te verschijnen boek komen nog veel meer nieuwe facetten in beeld, die niet eerder bestudeerd, of niet beschreven waren. In het 250 pagina's dikke boek, dat nog geen €  20 euro kost, staan vele illustraties, waarvan een 20-tal in 3D. Het album 'De Sint -Janskathedraal van 's-Hertogenbosch/Geschiedenis van de bouw', dat een uitgave is van het Veerhuis Alphen a/d Maas, wordt medio november 2010 in de St.Jan aan burgemeester Rombouts aangeboden. 

Uitvoerig beschreven inhoud van het boek over de bouwgeschiedenis van de St. Jan [volgens het persbericht]

Begonnen rond 1350, deden de Bosschenaren er bijna twee eeuwen over om de huidige gotische Sint-Jan te bouwen. Een gigantische onderneming, waar de bouw van een romaanse kerk op dezelfde plaats aan vooraf was gegaan. Intensief bouwhistorisch onderzoek tijdens de recente restauratie van de Sint-Jan heeft heel veel nieuwe gegevens opgeleverd over de bouwgeschiedenis.

Zo kon de voorganger van de huidige kerk worden gereconstrueerd, mede op basis van archeologisch onderzoek, en kon uit jaarringenonderzoek worden geconcludeerd dat met de bouw van de huidige kerk veel eerder werd aangevangen dan tot nu toe bekend was. Ook bleek dat de Sint-Jan aan de buitenzijde een bonte beschildering heeft gehad.

Eén van de belangrijkste conclusies is dat de bouw van de Sint-Jan eigenlijk nooit heeft stilgelegen. Vanaf de eerste (romaanse) Sint-Jan rond 1210 is de kerk voortdurend, stukje bij beetje, uitgebreid. Halverwege de veertiende eeuw werd besloten tot een geheel nieuwe en veel grotere, gotische kerk. De oude romaanse kerk werd in fasen afgebroken. Materiaal van de sloop is regelmatig hergebruikt voor de bouw van de nieuwe kerk. Stukken van die nieuwe kerk werden meteen in gebruik genomen wanneer ze gereed waren. Het deel van de oude kerk dat nog overeind stond, maar steeds kleiner werd, bleef intussen in functie.
Met het gereedkomen van de middentoren in 1529 werd de bouw indrukwekkend bekroond. Deze toren, die in 1584 al weer afbrandde en nooit meer is opgebouwd, wordt in dit boek gereconstrueerd.
In 1529 was het aanvankelijke ambitieuze plan voor de nieuwe kerk echter nog niet helemaal uitgevoerd. Een uitbreiding in westelijke richting ging niet door. Delen van de oudste kerk aan de kant van de Torenstraat bleven staan, waardoor de Sint-Jan anno 2010 nog steeds de kenmerken heeft van een vanaf 1210 gegroeid gebouw.

zie ook www.uitgeverijveerhuis.nl

Terug naar boven