Plannen tot / en het mislukken nieuwbouw museum in het Kruithuis

Printerversie
Gepubliceerd op: 18-09-2002 | Gewijzigd op: 15-02-2016
Gemeenteraad: Nieuwbouw Kruithuis gaat niet door   18 september 2002

De meerderheid van de gemeenteraad, oppositie en leden van de coalitie stemden gisterenavond [17 september2002] in met een motie van de oppositie Bosch Belang, De Stadspartij, SP en Leefbaar ’ s-Hertogenbosch/Rosmalen om af te zien van nieuwbouw. 
De stemming over het uitblijven van informatie over zowel budgetoverschrijding [€ 1,2 miljoen euro] als over nieuwe stappen voor aanvullende geldstromen was de ondergrond voor die motie.
De pas benoemde wethouder van Cultuur Roderick van de Mortel –zich enigszins omwetend opstellend - kon het standpunt van Rosmalens Belang en zijn eigen fractie de VVD niet keren.

De tegenstemmers van de nieuwbouw wensten onderzoek naar een alternatieve locatie.
Het was overigens van de Mortel zelf die vorig jaar ageerde tegen de stijgende nieuwbouwkosten.
Het Kruithuis, het front  van het gebouw met de hoofdingang.  Het is van de stad af gekeerd ivm munitie-ontploffing. De zijkant ofwel kanaalzijde.
foto's © ,BAI 2011.


Drie over het hoofd geziene aspecten voor nieuwbouw Kruithuis...  23 september 2002.

Bastion Oranje: Drie aspecten zijn in de discussie en in de ingezonden brieven [BD] niet aan de orde gekomen:

1. Het nieuwbouwplan van architect Quist van ruim vijftien jaar geleden.
    In dat plan is uit kostenoverwegingen fase 3 komen te vervallen.
Welnu de kans dient zich alsnog aan om fase 3 te realiseren. Dat hield in: een lintbebouwing in de museumtuin langszij de Mortel [o.a.Orangerie].
2. Een ander aspect is dat feitelijk men in de maag zit met de parkeergarage Wolvenhoek.
Uit motieven van kapitaalverlies is de gemeente- nog- niet overstag gegaan die lelijke bouw te slopen. Die plek is uitermate geschikt voor een Museum Kruithuis annex andere culturele voorzieningen. 
3. Dan rest nog de Beurdsestraat waar een foei-lelijke parkeerplaats zal verdwijnen als de ondergrondse garage op het Vonk en Vlamterrein klaar is. Aanbouw aan de achterzijde van het Noordbrabants Museum is hier de derde optie.

Drie aspecten die het bestuderen waard zijn.

Kruithuis schuift op naar Noordbrabants Museum
 23 augustus 2002. 
Twee Bossche raadsfracties neigen in de zaak ’nieuwbouw Kruithuis’ steeds meer naar een samengaan met het Noordbrabants Museum. Dat blijkt uit de vraagstelling die vandaag aan het college van B&W is gedaan door Rosmalens Belang en de VVD.
Twee raadslieden Van Haren en Rotman vragen of het budget wel toereikend blijft door een stijging van bouwkosten.
Voor beiden moeten de investeringen [ook de exploitatie] binnen de gemaakte afspraken blijven. Duurdere nieuwbouw heeft als consequentie samengaan met het Noordbrabants Museum, aldus de brief.

Eveneens de situatie als boven, maar dan in de jaren 50 of zelfs eerder.

Vrij baan voor nieuwbouw Kruithuis 9 mei 2002. 

De Raad van State, heeft gisteren [8 mei 2002] in een allerlaatste poging van de omwonenden hun- dit keer- 12 bezwaarpunten afgewezen. Het hoogste beroepscollege wees in haar uitspraak terug naar het oordeel van de Bossche rechtbank van 21 maart 2002. Kort daarop legden toen de Stichting Bossche Monumentenzorg
en de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch zich al bij die uitspraak neer.

De opposanten richten zich gisteren met name op de sloopplannen [Vliertstraat en officiershuizen], het kappen van 32 bomen en de monumentenvergunning. Dat laatste was feitelijk nog een kritisch punt omdat de kelder [toilet en garderobe] groter was gepland dan in het bestemmingsplan stond opgenomen.Voor de gemeente zou dat bezwaarpunt slechts tot een kleine aanpassing van het bouwplan hebben geleid. 
Directeur Museum Het Kruithuis Yvonne Yòris zegt, dat ze vol vertrouwen de toekomst tegemoet ziet. ’Ik kan nu beginnen aan datgene waarvoor ik ben aangesteld, het opstellen van een programma. En wat het bouwen betreft, omdat de sloopvergunning in stand is gebleven, kan daar spoedig mee worden begonnen en dan is ook de nieuwbouw –na archeologisch onderzoek- op korte termijn in zicht.’
Het bouwplan van architect Boris Sipek kost ruim 10 miljoen euro.





De situatie met centraal het eeuwen oude Kruithuis, zoals tentoongesteld in [het tijdelijke- Museum het Kruithuis aan de Hekellaan
.
foto ©  gerard monté, 18 april 2002.
 


Historie en ontstaan
Museum het Kruithuis is ontstaan uit de kollektie van Jan van Haaren, toenmalig directeur van de Kunstakademie. Hij was een liefhebber en collectionneur van keramische kunst.
In 1974 opent het museum het Kruithuis in het voormalige kruithuis, gelegen op de hoek Citadellaan/Zuid-Willemsvaart.
Het Museum Het Kruithuis is sedert 1972 gevestigd aan de Citadellaan/hoek Zuid-Willemsvaart. Na uiteenlopende functies, zoals opslagplaats, repetitielokaal voor Het Brabants Orkest en als open luchttheater werd het door de Gemeentelijke Tentoonstellingsdienst in gebruik genomen.

Het zeshoekige gebouw is een ontwerp van Jan van der Weeghen en gebouwd tijdens het Twaalfjarig Bestand 1609-1621. Jan Van der Weeghen was krijgsbouwkundige in dienst van de aartshertog. Drie jaar heeft men er over gedaan:1618-1621. Het werd opgericht om als opbergplaats voor munitie te dienen in tijden van belegering door prins Maurits en Frederik Hendrik. In die functie is het een uniek gebouw.
Voor de tijd van het Kruithuis lag de munitie van de stad opgeslagen in kleinere depots, zoals torens en ronddelen van de stadsmuren.

In 1975 vond er een grondige restauratie plaats waarbij de toenmalige, lager gelegen positie weer zichtbaar werd gemaakt, evenals de toegangspoort met brug die over de stadsgracht liep. Die gracht werd in 1769 gedempt.
De dienst Domeinen heeft het gebouw in 1917 afgestoten en overgedragen aan de gemeente 's-Hertogenbosch. Tot 1972 heeft het allerlei functies gehad: opslagplaats, laboratorium, houtzagerij, openluchtheater. repetitielokaal voor Het Brabants Orkest en expositieruimte voor de Gemeentelijke Tentoonstellingsdienst.

recente ontwikkelingen
Yvònne Joris gaat in het BD 15-9-2002 in op de ontwikkelingen rond de kostenstijgende nieuwbouw.Zij legt uit dat de kollektie keramiek bestaat uit Amerikaanse keramiek van na 1945 en een grote verzameling schilderskeramiek.
Aan sieraden bezit het museum 1000 voorwerpen.
De kollektie schilderskeramiek reist vanaf 1996 en de sieradenkollektie vanaf 2000 de wereld rond..






Yvònne Joris directeur van Museum het Kruithuis.

foto © gerard monté, 27 oktober 2002.
 

Vanaf 1996 is er een huisvestingsprobleem door de plannen voor nieuwbouw van Boris Sipèk.
Door een besluiteloze raad en een kostenstijging wordt de beslissing over de nieuwbouw over de gemeenteraadsverkiezingen van 2001 geschoven.
Kern van het standpunt van een meerderheid van de raadsfracties is dat geen kostenoverschrijding van het eenmaal genomen besluit [nieuwbouw van 10 miljoen euro] mag optreden.

=======================================================
Nieuw Kruithuis
Voorjaar 2003 hoopt directeur Yvònne Joris het Museum Het Kruithuis-net een jaar na het dertigjarig bestaan- te kunnen openen. 
Het Kruithuis Museum is zo genoemd naar de voormalige functie van de rond 1640 gebouwde munitieopslagplaats.
De collectie bestaat uit moderne kunst en is vooral gericht op keramiek en sieraden.
Directeur is Yvònne Joris.
Eind 2001 hoopt de directie met de nieuwbouw te kunnen beginnen. Ontwerper van aanpalende gebouwen- tussen Aa en Zuid-Willemsvaart gelegen- is Borek Sípek.

Links onderin: Het Kruithuis.

foto vanuit luchtballon © paul kriele, 24 november 2002.

actuele expositie ihkv Jeroen Bosch
Jeroen Bosch daar kun je in Den Bosch niet meer omheen..
Museum Het Kruithuis houdt een expositie getiteld 'Geënt op Jeroen Bosch. Dertien kunstenaars kregen opdracht het middenpaneel van het drieluik De Zondvloed op hun manier in te vullen. Hoewel er twijfels zijn of er een-geschilderd-middenpaneel heeft bestaan, is dit een van de ideeën ihkv het Jeroen Boschjaar,
De zijpanelen die in 1927 tevoorschijn kwamen, hangen in museum Booijmans van Beuningen. De expo is te zien in het Muziekcentrum [synagoge]in de Prins Bernhardstraat [12 juni -16 september 2001].
nieuwbouw
Het besluit voor de nieuwbouw van Museum Het Kruithuis aanpalig aan het huidige, dateert van 1994. Het had veel voeten in de aarde vanwege de lokatie, vanwege de sloop van de gebouwen/huizen in de omgeving en tenslotte- zo Nederlands als het is- om de prijs.

Zicht op Museum Het Kruithuis gezien vanaf de Zuid-Willemsvaart. Ontwerp Borek Sipék.
Rechts achterin de situatie aan de Vliertstraat waar een appartementencomplex verrijst en ook de dienstgebouwen voor het museum zijn gelokaliseerd.

De bewaren van de [54] omwonenden richten zich achtereenvolgens tegen het bestemmingsplan, de monumentenvergunning, de bouwaanvraag, het slopen van-historische-gebouwen en -meer inhoudelijk- tegen het ontwerp.
Rond het gebouw staan officierswoningen aan de Citadellaan, aan de Vliertstraat ligt de voormalige militaire broodbakkerij die na het verlies van die functie, gebruikt werd door de marechaussee en later door de Rijkspolitie. Tegenwoordig -en dat heeft geduurd tot 3 mei 2001- was het een opvang voor drugsverslaafden.
Voor de officierswoningen is recent- eind mei 2001- een sloopvergunning aangevraagd.

Visie van architect Sipéek: De verzonken stad
Aan het nieuwe Museum Het Kruithuis geeft de architect het thema 'De Verzonken stad'. Het Kruithuis, dat als een toren boven de omgeving moet uitrijzen, is gesitueerd temidden van paviljoens. Een bijzondere ruimte is de vier meter onder de grond gelegen en 70 meter lange corridor die langszij de stadsmuur komt te liggen. De idee van de architect is de link te leggen tussen de hedendaagse kunst en Den Bosch als middeleeuwse stad.

Het 16e eeuwse, centraal gelegen, gebouw krijgt een publieksfunctie. Het is bestemd als bibliotheek, restaurant en museumwinkel. Vanuit dat gebouw bereikt men de nieuwbouw via een doorgang die onder de [ophaal-]brug is gelegen. Behalve expositiezalen bevat het complex ook een audiotorium.
Op deze situatie toont de maquette de ligging van het museum gezien vanaf de Aa. Langszij de rivier is een ondergrondse corridor gepland.
De gebouwen zijn allen verdiept ontworpen zodat het bijna vierhonderd jaar oude gebouw, behalve functioneel, ook visueel een centrale positie behoudt.

Ter opvang van de hoge nieuwbouwkosten is aan de Vliertstraat een flatgebouw voorzien. In die Vliertstraat komen ook de kantoren en dienstruimten voor het museum.
Overigens hebben stedebouwkundigen en de architect een stadspark bedacht rond en temidden van de gebouwen. Dat park moet als tegenhanger gaan dienen van de stenen zakelijkheid.

De zgn.officierswoningen aan de Citadellaan/hoek Zuid-Willemsvaart, die moeten wijken.

foto © paul kriele, 28 februari 2007.

Bij realisering van het ontwerp is de sloop opgenomen van de woningen aan de Citadellaan; aan de zijde van het kanaal wordt ruimte vrij gemaakt om Het Kruithuis meer in het zicht te laten vallen, Het centraal gelegen- historische- gebouw komt visueel los te staan van de nieuwbouw, maar is daar wel dmv een onderdoorgang mee verbonden.
De oplevering van de nieuwbouw, die ruim 22 miljoen kost, is voorzien voorjaar 2002. Voor de inrichting is ook nog eens een tijdsspanne van een half jaar ingeruimd.
Een stichting Vrienden van Museum Het Kruithuis ondersteunt op uiteenlopende manieren de nieuwbouw.
de collectie
Het Kruithuis is gespecialiseerd of gefocused op moderne- hedendaagse- keramiek , beelden, gebruiksvoorwerpen en vooral sieraden.
Onder de kunstenaars bevinden zich namen als Pablo Picasso, Jean Cocteau, George Barque, Daniel Kruger, Gijs Bakker, Bruno Ninaber van Eyben, Etoore Sottass jr. en Alessandro Mendini.


Terug naar boven