De Gruyter nieuws

Begrafenis Ivo van Haren 30 december 2006.

Vanmiddag - zaterdag 30 december 2006 - wordt prof. mr. dr. Ivo van Haren gecremeerd. Ivo van Haren overleed plotseling op Eerste Kerstdag op 81-jarige leeftijd. Van Haren was de man die bij De Gruyter in 1959 mr. Henri Minderop [de latere TROS-directeur] opvolgde als hoofd Personeelszaken. Dat was in de jaren 50, de bloeitijd van het levensmiddelenconcern en nog voordat het Bossche bedrijf aan zijn metamorfose begon, maar welke vernieuwing te laat werd ingezet.
De in 1925 geboren Ivo van Haren was de zoon van zijn –gelijknamige - vader die in 1929 in Waalwijk met de productie en later met de winkelketen ‘Ivo Van Haren Schoenen’ begon.
Ivo van Haren promoveerde op 11 oktober 1961 aan de UvUrecht -tijdens zijn 1e DG-tijd [1959-1964]- tot doctor in de rechtsgeleerdheid op 'personeelsbeleid en ondernemingsstructuur'. Daarbij waren o.a. Lodewijk en Paul de Gruijter aanwezig. De familie Van Haren bewoonde Huize Craaijenstein, dat na de aankoop in 1949 door Ivo van Haren sr. [*1892] eerst werd gerestaureerd.
Na zijn dienstbetrekking bij De Gruyter werd Ivo van Haren jr. extern adviseur van de Commissie Werkgelegenheid en Continuïteit Winkelbedrijf De Gruyter bv, dat het restant van de retailorganisatie omvatte.
De crematie van Ivo van Haren vindt vanmiddag [14.30 uur] plaats in het Tilburgse crematorium aan de Karel Boddenweg.-

SHV-Archief overgedragen 4 juli 2005
De naam van de aloude koffie– en theefabriek De Gruyter uit de Orthenstraat [en ook Veemarktkade en Parallelweg] kwam deze week weer even boven. Ook letterlijk want het bedrijfsarchief, dat in september 1970 bij de overname van De Gruyter door de Steenkolen Handels Vereniging [SHV] overging naar Utrecht, is na 35 jaar terug in Den Bosch. Het Stadsarchief mist nog wel de hele personeelsadministratie en verkoopoverzichten, zeggen Valentijn Paqué en Gerrit Verbeek. Bovendien is het archief versnipperd. Blijkbaar hebben particulieren indertijd delen van het archief -dat onbeheerd in kelders en kasten lag- meegenomen.Het nu overgenomen SHV-archief bevat origineel materiaal op directieniveau en statuten uit de tijd dat het bedrijf nog wel De Gruyter [vanaf 1 januari1977de Spar] heette.Ook zit daar voor driekwart de financiële administratie bij, maar niet uit de jaren voor 1970! In dat jaar werd De Gruyter voor 16 miljoen gulden aan de SHV verkocht. In dat bedrag zit niet eens het kapitaal aan onroerend goed van [winkel-] panden in zowel Nederland als Duitsland, waar het bedrijf winstgevend was].

Boek stamboom De Gruyters mei 2005
Inmiddels hoopt Lauri De Gruyter eind dit jaar de stamboom afgerond te hebben van de De Gruyters. De 75-jarige in België woonachtige Lauri, die niet in Nederland, maar wel in Duitsland, een directeursfunctie heeft bekleed, heeft jaren genealogisch onderzoek gepleegd. Zijn ‘levenswerk’ verschijnt in eigen beheer en is een uitgave voor de besloten familiekring

Tobi Lamers overleden 6 maart 2005.
Onlangs werd bekend dat op 4 februari 2005 Tobi Lamers op 85-jarige leeftijd in Vught is overleden. De zoon van een Bossche specialist in dienst van de Godshuizen, liep zijn roeping mis. Door de oorlog kon de op 5 november 1919 in Den Bosch geboren Lamers zijn studie psychologie niet afmaken. Lamers begon in 1948 bij De Gruyter.
De Vughtenaar werd - na Klaue en vóór Jan ten Bosch- dé reclameman van het bedrijf, ofwel in De Gruyterstermen reclamechef. Onder Lamers is de reclame-afdeling van Klaue uitgegroeid tot een publiciteitsafdeling.Van Lamers zijn modetermen in zwang gekomen, zoals oploskoffie .
Tot eind jaren veertig was de afdeling zuiver op de inrichting van etalages en de promoties van winkels en artikelen gericht. Ook zijn er van lieverlee vakbekwame reclamelui aangenomen onder wie Cor Versteeg en Peter Mes.
De cultuur in het bedrijf is in zijn tijd ook omgeslagen van een Duitse naar een Nederlandse cultuur, aldus Lamers in het boek De Gruyters Snoepje van de Week. De vaklieden waren voor en kort na de oorlog Duitsers en het reclamehoofd Klaue was een Duitser. Er was ook sprake van een door De Gruytersclan autoritair geleid bedrijf waar geen inspraak werd geduld van de toenmalige winkel- en productmanagers.
Lamers begon na het debakel van De Gruyter in 1964 een eigen reclamebureau PL2 in Eindhoven. In 1980 besloot hij vroegtijdig met pensioen te gaan.

In Noordbrabants Museum: De Gruyter-afdeling geopend 29 juli 2004
Het Noordbrabants Museum heeft deze maand [juli 2004] een afdeling kunst, industrie en de geschiedenis over Brabant [19e en 20ste eeuw] geopend. In zalen van de oude vleugel zijn collecties opgenomen van onder meer Philips, De Gruyter en kunstvoorwerpen uit de tijd van het Provinciaal Genootschap. Tevens worden oude bedrijfspresentaties vertoond.
Bij De Gruyter gaat het om nostalgie over de sloop van de fabrieken in de Orthenstraat, het Snoepje van de Week, tegeltableaus en de koffiepromotie.
Ook de Philipshistorie met radio’s, lampen, scheerapparaten en de eerste radio geeft –compact- een tijdsbeeld weer. Het Provinciaal Genootschap –voorloper - van het NbM- ontstond uit initiatieven van kunst collectionneurs onder wie Karel Azijnman. Van hen en van onder meer het Tilburgs Textielmuseum en het Museum voor Religieuze Kunst zijn schilderijen, archeologische vondsten en munten bijeengebracht.

Vitrine met diverse DG-artikelen. Rechts Het Snoepje van de Week met een bouwplaten van Den Boschn in de serie  steden en [houten] autopakketten behoorden aanvankelijk tot de De Gruyters cadeauartikelen. Op achtergrond de bouwplaat van de Bossche Markt .  foto's © gerard monté, 3 augustus 2004.

 Een vitrine met daarin DG-artikelen en spulletjes van het Snoepje van de Week.

foto © gerard monté, 3 augustus 2004.
 


In de winkels van De Gruyter waren aanvankelijk bruin en koper de hoofdkleuren. Daar droegen de lambrisering en de schappen aan bij. Deze 'bakken' waren voor bijv. granen, meel en zuidvruchten. Sommige vitrines waren blauw al of niet met met koperen biezen afgezet.

De expositie in de bovenzalen van het Museum [voormalig gouvernementspaleis] is tamelijk compact. Het toont de geijkte De Gruyteraspecten: koffie, tableaus, winkelinterieurs, de fabrieken [Orthenstraat] en de artikelen van deze Bossche grootkruidenier.

'de Gruyter Reunistenclub'.
Oud-pr-functionaris Hans Entken heeft de DG- reünistenclub opgericht na het verdwijnen van het bedrijf omdat er behoefte was aan kontakt. Na het overlijden van Entken is zijn idee voortgezet door een werkgroep die momenteel bestaat uit: Arie Booster, Jan Jacobs en Henk Koedijk.
De bijeenkomsten zijn twee maal per jaar: in het voorjaar is er een borrel met dineetje en in het najaar een uitstapje.
Dit jaar staat boterproducent Bergh Foods in Rotterdam op het programma, volgend jaar wordt het Laurus /Unigro in Den Bosch.
De vereniging heeft niet de bedoeling om de leden regels en verplichtingen op te leggen.
Het lidmaatschap kost ƒ25 ,= per jaar, als de pot op is wordt opnieuw hetzelfde bedrag ingelegd.
Rijnstraat 244 5215ER Den Bosch. 
 
Indrukken van de gevel van Hinthamerpromenade 31 zoals die -de letters JEANS CENTRE even weggedacht- er tussen 1918-1968 uit heeft gezien.
De emaille tegels en andere Jugendtstilelementen werden al eerder gerestaureerd. Binnen- achter de winkelpanelen- bevinden zich nog een achttal tableaus.


foto ©  gerard monté, 8 september 2000.

Voorgevel Hinthamerpromenade 31 in oude luister hersteld 
Met het weghalen van enkele gevelplaten op het pand Hinthamerpromenade 31 zijn de letters P.de Gruyter &Zn teruggekeerd. Ze dateren van 1918 toen op deze hoek met de Gasselstraat een nostalgisch uitziende De Gruyterwinkel werd geopend.
S. van den Broek, eigenaar van de jeansketen, bestudeert of ook de winkelpanelen weggehaald kunnen worden zodat ook daar de echte DG-tableaus zichtbaar worden.

EXPOSITIE DE GRUYTER 30 september 200
Op 30 september 2000 gaat in de nieuwbouwvleugel van het Noordbrabants Museum de expositie 'De Gruyter, geschiedenis van een kruideniersimperium' open. De tentoonstelling bevat een directiekantoor met de familiegeschiedenis, een winkel oude stijl met de geur en kleur van het koffie-en theetijdperk, en een supermarkt. Ook de marketing en reclame komen op de tentoonstelling in de nieuwe vleugel tot uiting.
 
Erg nostalgisch is het interieur van de eerste DG-winkel met zowel de beroemde tegeltableaus, als de in messing uitgevoerde voorraadbakken en koperen deurgrepen, als de kristallen kroonluchters en met emaille tegels beklede gevel.
Afbeelding uit reclamefolder van de jaren dertig.
 

Plaatjesboek over DE GRUYTER  13 september 2000.
De titel 'De Geschiedenis van een kruideniersimperium'van het boek dat Waanders samen met het Noordbrabants Museum uitbrengt bgv de expositie over De Gruyter, dekt slechts beperkt de lading. De docent/historicus drs. Kees van den Oord is door omstandigheden er niet toe gekomen een wetenschappelijke uitgave over het Bossche kruideniersbedrijf te realiseren. De SHV, die in 1970 De Gruyter overnam, weigert het bedrijfsarchief af te staan voor onderzoek. Pogingen die vanuit uiteenlopende niveau's in de jaren tachtig en negentig werden ondernomen liepen spaak, zo bleek op de lezing in de Azijnfabriek.
Het is de vraag waarom de auteur de geschiedenis, zoals eerder vastgelegd, nog eens dunnetjes heeft overgedaan. In de publicatie van 64 pagina's is gebruik gemaakt van nostalgisch ogende foto's, de meeste van vóór 1970. Maar aan nieuwe feiten komt het boek niet toe.
Als aandenken is het- zeker gezien de prijs van 25 gulden- voor de verzamelaar onmisbaar.

De Gruytercircus-2   13 september 2000.
Op de lezing over De Gruyter in de Azijnfabriek [13-9-2000] voerden sentiment en nostalgie hoogtij. Ook was er treurnis en verbazing dat het verkeerd is gelopen. Maar respect voor het bedrijf en meer nog voor de familie klonken regelmatig door in de commentaren vanuit de zaal, die met zo'n 200 man goed gevuld was.
Oud-directeur Willem van den Dries, oud-reclameman Cor Versteeg en oud- voorzitter van de or Henk Koedijk beklemtoonden de moeilijke afloop van DG in de jaren zeventig , een proces dat overigens mede door de loyaliteit aan het bedrijf rimpelloos is verlopen. Ook oud-inkoper Arie Booster was panellid. Bovendien, aldus Van den Dries, de SHV had geld genoeg en wilde zich er geen buil aan vallen.
Oud-secretaris van de Raad van Bestuur en van de Raad van Commissarissen drs. Jan Beks zwakte soms de kritiek op de toenmalige leiding en de De Gruijters af. Beks:'Een grote omslag van traditioneel productie-en winkelbedrijf naar een eigentijdse supermarktketen was in de jaren zeventig - gezien de miljoenen investering- onhaalbaar. De ene aandeelhouder [Unilever] wilde niet en de andere [DG] had het geld niet, aldus Beks.
 
De panden op de St.Janssingel, de nummers 28-30, waren vroeger de manege van De Gruyter. 

© tekening paul kriele.


 Start De Gruyter-circus  [1]   11 september 2000
Deze week is het circus van De Gruyter gaan draaien. De eerste lezing vindt vanavond [11-9-2000] plaats voor de Dungense Heemkundekring ‘Op die Dunghe’. Op woensdag 13 september is er een bijeenkomst over DG in de Azijnfabriek en eind van de maand gaat de expositie in het Noordbrabants Museum open over het Bossche kruideniersimperium.
De voordracht in Den Dungen [11 september 2000], waar vandaan DG in het begin veel arbeidskrachten betrok, wordt door de auteur van het Snoepje van de Week zelves gehouden.
Het programma in de Azijnfabriek [13-9-2000] bevat: een lezing door dr. Kees van Oord over de geschiedenis van het bedrijf. Conservator drs. Charles de Mooy geeft een toelichting over de opzet van de tentoonstelling in het NbM. Na de pauze spreken oud-DG-medewerkers olv oud-directeur drs.Willem van den Dries over de vergane glorie van De Gruyter. In het forum zijn de diverse geledingen van het bedrijf vertegenwoordigd.

Tweede DG-boek  1 september 2000.
Behalve een expositie die 30 september 2000 in het Noordbrabants Museum start, komt er ook een -tweede-DeGruytertboek uit.
dr. Kees van den Oord, docent Rodenborghcollege en auteur van 'Twee eeuwen Bosch Boekbedrijf' en de drie delige historie over het Stedelijk Gymnasium gaat op een speels-literiare wijze in op de geschiedenis van de Bossche koffie-en theeproducent. Als catalogus ondersteunt het tevens tal van anekdoten over De Gruyter en de gefragmenteerde bedrijfsgeschiedenis. Het boek verschijnt in samenwerking met Waanders in Zwolle en het NbM.

Van den Oord was acht jaar geleden al van plan de bedrijfsgeschiedenis van De Gruyter vast te leggen. Paul Kriele deed dat wel op journalistiek anecdotische wijze. Van zijn hand verscheen in 1992 De Gruyters Snoepje van de Week dat ook in het Noordbrabants Museum verkrijgbaar is. Maar de initiatiefnemers van 1991, Kees van de Oord, Frans van Gaal en de inmiddels overleden Peter-Jan van der Heijden, kwamen tot dit moment niet tot een productie.

<< Minder informatie


Laatste artikelen binnen de categorie De Gruyter nieuws:

Arnhem:  opnieuw een De Gruyterpand gered

Arnhem: opnieuw een De Gruyterpand gered

Gepubliceerd op: 18-12-2017 | Gewijzigd op: 18-12-2017
In Arnhem is een winkelpand aan de Hommelseweg 9-11 van de sloop gered. Projectontwikkelaar Theo de Rijk heeft daar een pand dat intussen een medische zorg bestemming kreeg, gereconstrueerd tot een De Gruyterwinkel
Lees meer
De Gruyters-oorlogs-bouwplaten in Driebergs museum

De Gruyters-oorlogs-bouwplaten in Driebergs museum

Gepubliceerd op: 20-05-2010 | Gewijzigd op: 30-05-2010
Museum 't Schilderhuis in Driebergen toont de zes bouwplaten 'Nederlandse leger' die over vanaf 1940 werden uitgegeven. Die serie haakte in op de mobilisatie, maar werd later door de Duitsers in beslag genomen. Personeelsleden wisten toen nog enkele exemplaren achterover te drukken.
Lees meer