Oude raadszaal: Boekpresentatie ‘Vier eeuwen wateroverlast langs Maas'

Printerversie
Gepubliceerd op: 20-09-2013 | Gewijzigd op: 21-09-2013
Vrijdagmiddag 20 september 2013 werd in de oude raadszaal van het stadhuis, na enkele voordrachten het boek ‘Vier eeuwen wateroverlast langs de Maas’ door wethouder Huib van Olden, aangeboden aan Francien van de Ven van het Waterschap Aa en Maas en aan Rick van den Berg, Bureauhoofd Water bij de Provincie, die de gedeputeerde Johan van Hout [Financier bij de Provincie] verving, omdat er belangrijke besprekingen aan de gang waren over Schaliegas en de Moerdijkhaven.
De aanbieding gebeurde door wethouder Van Olden en in het stadhuis omdat de gemeente het initiatief nam voor dit boek dat verscheen bij de Utrechtse uitgeverij  Matrijs

Wethouder Van Olden sprak over het verschijnsel verandert. ´Alles verandert: bij de gemeente, de provincie, maar ook in Den Haag,´ zei de wethouder veelzeggend.
´Maar er is een ding dat niet verandert en dat is water. Water is gezond, het is lekker en het zal ons altijd blijven verbinden.´


De bijeenkomst in de oude raadszaal van het stadhuis met de lezing door ir. Ad van Drunen, voormalig bouwhistoricus en de gasten Francien van de Ven van Waterschap Aa en Maas en  naast haar Rick van den Berg, die gedeputeerde Johan van Hout verving.

foto's © paul kriele, 20 september 2013.

Na een welkom door wethouder Huib van Olden hield allereerst de gepensioneerd bouwhistoricus Ad van Drunen een voordracht, die hij hield aan de hand van vijf thema’s:
-Machtsstrijd tussen diverse betrokkenen, zoals de overheid [doelstelling o.a. het watervrij maken van de polders rond de stad],
het -teruglopend- militair gezag [tegen het watervrij maken ivm het strategisch belang], de polderbesturen als vertegenwoordiging van de boeren [met de wens om zo vroeg mogelijk [april] droge weilanden en akkerland] en Rijkswaterstaat.
-Afwenteling van water benedenstrooms [zoals het dichten van de Baardwijkse en Bokhovense overlaat]
-De veranderende loop van de Maas [Deltaprogramma rivieren en bijv. de bescherming tegen hoog water van de Maas]. De scheiding van Maas en Waal heeft voor Den Bosch de situatie sterk verbeterd, zegt Van Drunen.
-De moeizame stadsuitbreiding van Den Bosch door de omliggende polders.
-de Binnendieze als levensader van de stad [oorspronkelijk een riool, biedt water voor ‘consumptie’[bier muntslagerijen] en als transportkanaal en tbv de aan-, en afvoer van water.

Dus waar Van Drunen terugblikte en meer feiten uit de geschiedenis belichtte, pakte Martine Beuker diezelfde thema’s op door ze in het heden plaatsen.
-Beuker stelde onder meer vast dat er vroeger meer conflicten waren en onderlinge strijd. Tegenwoordig is er een vruchtbare
samenwerking tussen 35 gemeenten en de drie waterschappen wat sowieso een besparing oplevert
-Beuker nam bij het vijfde thema Binnendieze ook de recreatieve functie mee en het feit dat de Dieze de functie van riool verloor. Dat bracht veel werk met zich mee omdat de huizen op een nieuwe riolering moesten worden aangelegd en bijv. met marmer belegde gangen moesten worden opengebroken en houten poepdozen moesten worden afgebroken.
-Maar Den Bosch ligt nog steeds even laag en wat dat betreft blijft het een continue strijd tegen het water. Eerst is het Bossche Broek ingericht als retentiegebied. Vorig jaar is in de gemeente een elektrische bedienbare inlaatpunt geconstrueerd en in 2013-2014 komen wat retentiegebied en ecologische zones betreft de polders bij Vlijmen in beeld.
-De veranderende loop van de Maas, dat blijft een actueel thema sprak Beuker. Eens in de 125 jaar zou die buiten zijn oevers kunnen treden. Maar die dreiging verloopt niet snel maar wel rigoureus. Dan staat Den Bosch 4 meter onder water. Er liggen plannen ihkv de Rivierendelta, de Maas thv Bokhoven te verleggen, aldus Marine Beuker.

Van Drunen was zijn relaas begonnen met een punt van kritiek, zelf kritiek zelfs, want hij stelde dat de gemeente en de BAM te weinig met de waterschappen hebben samengewerkt.
Daarmee zag spreker de verschijning van dit boek als het startsein voor meer onderlinge samenwerking.
Van Drunen besloot zijn lezing met de hoop uit te spreken, dat dit boek een inspiratiebron mag zijn om het waterbeheer verder te brengen.


-Hierboven links: Het signeren van het boek door de auteurs Hans Willems [boven] en Bram Steketee [onder].
-Rechts: De aanbieding door wethouder Huib van Olden aan Francien van de Ven van het Waterschap  Aa en Maas [boven] en aan Rick van den Berg, Bureauhoofd Water bij de Provincie, die gedeputeerde Johan van Hout verving.

foto's © paul kriele, 20 september 2013.
------------------------
Vervolgens sprak een van de twee auteurs, naast Bram Steketee is dat Hans Willems [BAAC].
Hans Willem citeerde het meeste uit het boek. Dat is logisch als je zelf een van de auteurs bent. Maar de anekdote over een- door een Haags archief- verkeerd aangeleverde doos, was in zijn verhaal even origineel als saillant. Het betrof overigens een voorval dat speelde bij het boek ´Verboden Kringen´, maar waarvan later de auteurs weer veel nut hadden.
In die doos zat naast correspondentie, een oude kaart van wel 3 meter lengte en een halve meter hoog opgeborgen. Daarop was met een doorlopende lijn –gezien vanaf Grave tot aan de Moerdijk- de aanleg van een afwateringskanaal dwars door Den Bosch getekend.
De doos werd uiteraard omgeruild, maar kwam voor de uitgave van dit nieuwe boek over wateroverlast weer goed van pas….

Willems trof bij zijn onderzoek ook aan dat er een eerdere aanpak tot het watervrij maken van de stad speelde. Dat kon pas na het opheffen van de vestingstatus in 1874. Maar al in 1850 waren er plannen om de Dommel met dat bewuste afwateringskanaal te verbinden. En in de jaren 30 van de negentiende eeuw lagen er plannen voor de bouw van waterkeringen in de stad.
Al die plannen werden pas in de negentiende eeuw tot daden omgesmeed, zei Willems, die ook nog even de afsluiting van de Beerse - in 1942 - en de Bokhovens overlaat- in de jaren 60 -aanstipte, waardoor de stad nog meer watervrij werd.

Francien van de Ven benutte de gelegenheid om een nieuwe stadswandeling, liever een waterwandeling te introduceren. Aan deze wandeling ''Duik in de wateeketen', die bij de VVV verkrijgbaar is, is ook een prijsvraag verbonden. De winnaars maken kans op een ballonvaart of een boottocht.

foto © paul kriele ,20 september 2013.

Toen was het tijd voor het officieel aanbieden van het boek door wethouder Van Olden, die zowel aan Francien van de Ven [Waterschap Aa en Maas], als aan Rick van den Berg die gedeputeerde Johan va Hout verving, het eerste exemplaar aanbood. Maar niet zonder dat de beide auteurs er hun signatuur in hadden gezet. 

Van Olden gaf aan beide auteurs nog een compliment mee. Aan de in Vlissingen geboren 85-jarige Bram Steketee zei de wethouder odner meer: 'Vlissingen waar beleef je meer water dan daar. Dit boek is een mooie kroon op uw uit de hand gelopen hobby.'
En tegen Hans Willems: 'Je bent al 25 jaar actief voor de gemeente. Daar reken ik de BAAC ook bij..'.

*Waterschap Aa en Maas
Francien van de Ven zei in haar dankwoord: ´Ik ben er trots op dat we steeds meer met water doen.
We hebben er eeuwen tegen gevochten, maar het water is ook onze vriend. We genieten van het water en het speelt in Den Bosch een belangrijke rol. ´






Terug naar boven