Archeologen leggen delen Jezu´etenklooster vrij

Printerversie
Gepubliceerd op: 28-01-2010 | Gewijzigd op: 07-02-2010
Deze week - 27 en 28 januari 2010 - hebben de archeologen van de BAAC langszij de Mortel de eerste fundamenten van het Jezuïetenklooster opengelegd. Een kaart van 1629 uit de 'Historische Atlas van 's-Hertogenbosch' vormt voor hen een erg bruikbaar  markatiepunt. Ook in het boek ' 's-Hertogenbosch 1185-1629' [blz.575] staat een plattegrond van het klooster dat van 1609-1629 heeft bestaan en waarschijnlijk deels over het Bogaardenklooster was gebouwd.

Links loopt de Mortelsteeg met links achterin de synagoge. Daaronder stroomt de Dieze, naar rechts, richting Statenzaal [rechts buiten de foto]. Die overkluisde en geknikte tak heet het Hellegat. Nabij de Statenzaal stond ook de brouwerij [ivm watervoorziening voor het brouwen] gelegen.

Links vooraan stonden de stallen en daarachter [zie ook artikel dd.   ] de nog op te graven ziekenzaal en andere kloosterkamers.

foto © paul kriele, 28 januari 2010.

Het 17e eeuws kloostercomplex ligt tussen de Verwersstraat-Waterstraat-Mortel en Oud Bogaardenstraatje.
Het complex was tevens een seminarie [opleidingsschool] voor aankomend paters. 
Het voormalige Gouvernementspaleis en de voormalige Statenzaal erinneren aan de functie van dat klooster.
'Het vormde in de Tachtigjarige Oorlog [1568-1648],' aldus Sjaak Mooren van de BAAC, die deze gegevens waanzinnig interessant vindt, '.. een bastion, een opleidingsinstituut voor priesters als tegenwicht tegen het Staatse, protestante Noorden.' 

In zijn rondleiding wijst Mooren op het terrein langs de Mortel, de steeg die door de Binnendieze wordt doorkruist.
De Dieze stroomt van onder de synagoge richting Statenzaal [Hellegat]. Daarlangs lagen de kloostertuin de ziekenzaal en en de paardenstallen. Uiteraard stond er ook een brouwerij voor de paters op het complex, maar die moet - evenals de ziekenkamer - nog worden opgegraven.
zie ook artikelen 'Beurdsestraat' [over weverijen]  enartikel  [over bakoventje ]

Het gebied van de foto staat op de plattegrond aan de rechterkant.
De Verwersstraat loopt links naast de kaart en de Mortel er tegenover.
Op de tekening: Het smalle, langgerekte gebouw, met gebogen kopse kant, is de kloosterkapel 
De tekening is afgeleid van een maatzuivere -17e eeuwse - plattegrond uit de Historische Atlas van de stad.


<<<Binnendieze doorkruist De Mortel
Daarboven de stallen en daaronder de ziekenkamer.
De Waterstraat                  
                                           Even onder het midden van de plattegrond ligt de nog bestaande Statenzaal, vroeger de Jezuïetenkerk .
De entree van het huidige Noordbrabants museum ligt op de tekening links boven de bebouwde vakken die duiden op de huizen [restaurant Ome Bernhard en de vroegere bakkerij Maas] in de Verwersstraat 
.

Het complex omvatte twee kerken: templum [burgerkerk] en een kloosterkerk [templum monialium].
De genoemde stallen [stabulum en de ziekenkamer liggen rechts, langszij de Mortelsteeg. 

Door Frederik Hendrik die de stad in 1629 innam, moesten alle mannelijke kloosterlingen direct de stad verlaten.

zie ook artikelen Beurdsestraat [weverijen ] en  bakoventje

Terug naar boven