Museumkwartier nadert oplevering

Printerversie
Gepubliceerd op: 12-06-2012 | Gewijzigd op: 14-06-2012
Bij een eerste indruk lijkt de oplevering van het Noordbrabants Museum en het SM's nog ver weg. Maar al in september 2012 staat de oplevering gepland van dit project van ruim  € 50 miljoen. In een gesprek dat Bastion Oranje met museumdirecteur Charles de Mooij had, komen de uiteenlopende aspecten van renovatie Gouvernementspaleis, uitbreiding Noordbrabants Museum en de nieuwbouw van het SM's aan de Mortel, langs. 
De opening van het vernieuwde museumkwartier staat voorzien kort na carnaval 2013.

Directeur Noordbrabants Museum Charles de Mooij.

foto © marjo van de peppel-kool.
.

Het uitstel van de opening van het Noordbrabants Museum van december 2012 naar begin 2013, hoe vervelend ook, heeft volgens museumdirecteur Charles de Mooij '..geen grote negatieve consequenties gehad. Het uitstel leidt wel tot wisselingen en verschuivingen van tentoonstellingen, maar gelukkig heeft geen enkel collega-museum een eerder toegezegd bruikleen gecancelled.'
Welke exposities er gepland staan en wat de definitieve datum van de officiële opening is, wordt overigens pas in het najaar van 2012 bekendgemaakt. Die opening zal vermoedelijk wel na carnaval 2013 plaatsvinden, plusminus een half jaar nadat - waarschijnlijk na de zomer van 2012 - het geheel gerestaureerde Gouvernementspaleis aan de Verwersstraat en de aan de Beurdsestraat gelegen uitbreiding worden opgeleverd. Evenals het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch, dat samen met het Noordbrabants Museum het nieuwe Museumkwartier ’s-Hertogenbosch gaat vormen.




Museumkwartier

De uitbreiding van het Noordbrabants Museum links achter, langszij het Oud Bogaardenstraatje en de Beurdsestraat.
De nieuwbouw van het SM's achteraan, langs de Mortel.
Vooraan het voorplein van het museum met paleis, gelegen aan deVerwersstraat.
Links voor nog de Quist-1 zaal van1987
.


tekening © bart smit.

In het gesprek [8 juni 2012] beperkt De Mooij zich tot het eigen museum.
De totale kosten van restauratie, renovatie en nieuwbouw van het Noordbrabants Museum bedragen bijna 30 miljoen. Deze kosten komen voor rekening van de provincie Noord-Brabant. Het museum zelf is verantwoordelijk voor de ongeveer € 5 miljoen aan inrichtingskosten, een bedrag dat bijeen wordt gebracht met de hulp van fondsen, particulieren en bedrijven. (*zie fondsen en sponsors).  Het SM's gaat - op een ton na - € 17 miljoen kosten.

Paleis
'Sinds in 2010 met de verbouwing werd begonnen, waren er wat vertragingen, die onder andere samenhingen met de onverwachte vondst van asbest en de daardoor noodzakelijke sanering van delen van de grifiie, en bijvoorbeeld de noodzaak om het met koper beklede leien dak aan te pakken, waarvan de staat slechter was dan aanvankelijk werd ingeschat.'

Voormalig Gouvernementspaleis
Dakwerkers zij nog bezig de aansluitingen van koper tussen het leien dak en de goten en dakranden af te werken.
foto's © paul kriele, 7 juni 2102

'Er vond ook uitgebreid bouwhistorisch onderzoek plaats in zowel griffie als gouvernementspaleis. De resultaten daarvan werden onder meer gebruikt bij de restauratie van het voormalige paleis, waar omstreeks 1920 een ingrijpende verbouwing plaatsvond en die nu voor een deel op basis van de onderzoeksresultaten weer ongedaan wordt gemaakt. Zo keert met het terugplaatsen van de deuren aan weerszijden van de entreehal van het paleis de sfeer van de achter elkaar gelegen paleissalons terug, zoals je die ook in paleizen in Versailles en Wenen ziet.
Bij de toepassing van nieuwe technische voorzieningen als ict en klimaatbeheersing is voorzichtig te werk gegaan,' vertelt De Mooij.
; Bij de aanleg zijn de fraai gestuukte plafonds ongemoeid gelaten, maar zijn de voorzieningen weggewerkt in de vloeren en muren. De paleisachtige sfeer wordt versterkt door het aanbrengen van nieuwe, kleurrijke wandbespanning in de salons, maar ook door de terugkeer van de historische, op zolder opgeslagen 18de- en 19 de-eeuwse schouwen.

Het paleis is vooral bestemd voor de kunst uit de Zuidelijke Nederlanden. In de aan elkaar grenzende salons op de begane grond komt achtereenvolgens van rechts naar links kunst uit de 18de, 19de en 20ste eeuw en de 21ste eeuw, maar dan zijn we al aangekomen in de uit 1987 daterende Quist 1-zaal. De daarboven gelegen zaal is ingericht voor onder meer de Romeinse en andere archeologische vondsten uit verschillende delen van Brabant.'

De voormalige Statenzaal behoudt zijn representatieve c.q. openbare functie als bijv. concert- en trouwzaal.

foto's © paul kriele,12 juni 2012.
In de Statenzaal is een parket vloer gelegd en werd de wandbekleding vervangen. Maar de lambrizering bleef gehandhaafd. Ook nieuw is de techniek [ict en cv met klimaatbeheersing], die verwerkt is achter de lambrizering.

De voormalige Statenzaal is, op lambrisering en plafond na, gestript om er een nieuwe wandbespanning en een nieuwe parketvloer te kunnen aanbrengen.
Bij deze zaal, die zijn functie als auditorium, vergader-, concert- en trouwzaal behoudt, zit de techniek verscholen in de wanden en het plafond. Op de zolderverdieping van het paleis keert de bibliotheek terug met aangrenzend de voormalige vergaderzaal als een van de nieuwe educatieruimten.

Nieuwbouw
De openbare corridor in de museumtuin, die het Gouvernementspaleis met SM's [links] en de Mortel verbindt.  

foto © paul kriele,13 april 2012.

De nieuwbouw bereik je via de bestaande tuingalerij en de eveneens uit 1987 daterende tentoonstellingszalen die overigens zijn vergroot door de trap te verplaatsen. Aangrenzend bevinden zich, gelegen aan het Oud Bogaardenstraatje, drie nieuwe tentoonstellingszalen, waar De Mooij erg trots op is.
Op de eerste verdieping ligt dan nog eens een vierde nieuwe zaal, de grootste zaal van het complex. Deze zogenoemde Brabantzaal van bijna 850 vierkante meter is bestemd voor de historische collecties en bijvoorbeeld de stadsmaquette en andere zaken uit het Brabantse en Bossche verleden, waaronder ook de geschiedenis van De Gruyter.
Rondom liggen de kantoren en de facilitaire diensten en de depots. De kunst wordt hier aangevoerd via een smalle ingang aan de Weversplaats, waar vrachtwagens naar binnen kunnen rijden en waar eenmaal binnen de kunstwerken of objecten worden gelost en getransporteerd naar de zalen en depots van Noordbrabants Museum of SM’s. Onder dit gedeelte bevinden bevinden zich ook een 30-tal parkeerplaatsen voor medewerkers van de beide musea en Erfgoed Brabant, zes plaatsen voor de aangrenzende nieuwe stadswoningen en nog eens zes plaatsen voor de bewoners van de Mortelkazerne.

Inrichting
Volgens De Mooij is voor de museummedewerkers zelf de inrichting van het museum nog het grootste karwei. 'De museumstaf heeft hiertoe draaiboeken opgesteld waarna het externe Ontwerpbureau Opera een gedetailleerd inrichtingsontwerp heeft gemaakt. Daarnaast worden ook alle moderne audiovisuele presentatietechnieken die bij een nieuw museum horen (digitale informatie, animaties etc,) in eigen huis bedacht en voorbereid en daarna door een extern bureau uitgevoerd.
Ook het terughalen en plaatsen van de museumcollectie - die nu over drie locaties is verspreid - wordt een omvangrijk en minutieus geplande operatie, die zo snel mogelijk na de oplevering moet plaatsvinden.'

Rechts de corridor, die tijdens de openingstijden van de musea, open staat voor het publiek.

foto's © paul kriele, 13 maart en 13 april 2012. 
De Mooij vindt het zicht vanuit de museumtuin, waar  overigens de kwetsbare bomen zich staand wisten te houden, een magnifiek plaatje.

Museumtuin
De patio wordt omsloten door de gebouwen van de Griffie [Erfgoedhuis] en de Statenzaal. Het terras [vooraan] is belegd met  natuur steen en sluit aan op het restaurant. Er komt ook nog een kunstwerk te staan. Achter de notenboom [links] is de Statenzaal nog zichtbaar. Achteraan het restaurant dat ook een terras in de museumtuin heeft.

foto's © paul kriele, 12 juni 2012.

Voor een uitvoerig artikel over het planten van de Brabantse walnotenboom door architect WimQuist , zie planting Brabantse Walnotenboom in patio dd. 6 december 2011.
----------------------------------------------------------------------------------------------

De Mooij vindt het moeilijk om aan te geven welk onderdeel van het nieuwe complex hij het mooist vindt: 'Er zijn immers zoveel prachtige elementen. De museumtuin is natuurlijk een pareltje. De majestueuze historische bomen die zo’n belangrijke rol spelen in het ontwerp, houden zich goed. Maar het zicht vanuit de museumtuin op de verschillende bouwperioden: de 17de-eeuwse statenzaal, het 18de-eeuwse paleis met zijn 19de-eeuwse aanbouwen, de begin 20ste-eeuwse griffie en de laat 20ste-eeuwse Quistvleugels, is magnifiek. Die bouwdelen en het nieuwe SM’s en Noordbrabants Museum verhouden zich heel mooi tot elkaar.’











Een bijzondere vernuftige lift staat tussen het SMs en de voormalige Griffie in. Deze kan op elke etage het SMs [4x]  [links] en op elke etage van de oude griffie [3x]  [rechts]stoppen.

foto © paul kriele, 12 juni 2012.

De Mooij: ‘In 1987 is geprobeerd alle onderdelen van het museumcomplex tot een eenheid te smeden, met als hoofdkleur grijs. Maar nu heeft architectenbureau Bierman-Henket ernaar gestreefd elk bouwdeel tot zijn recht te laten komen. En daar is de architect naar mijn mening ook in geslaagd.’

De Mooij vergeet tot slot niet de aandacht nog te vestigen op de twee ‘nieuwe’ buitenruimten. 'Die vallen in vergelijking met de beeldentuin en het grote tuinterras van het Noordbrabants Museum nauwelijks op, maar vormen wel een heel mooie toegift. Van de aan het restaurant grenzende binnentuin van de voormalige griffie is een intieme patio gemaakt, waarin een notenboom centraal staat. Het kleine plein tussen griffie en voormalig rijksarchief is ook al zo’n mooi en sfeervol plekje, dat vast en zeker ook specifieke bezoekers zal trekken.’

Het Stedelijk Museum
De buitenkant van het SM's in de museumtuin is -evenals de raampartijen - afgerond, maar binnen wordt nog hard aan inrichting en afwerking gewerkt vooraleer in september 2012 de oplevering kan plaatsvinden. 
In de grote -openbare- publiekshal [rechts] wordt nog aan het auditorium gewerkt
.

foto's © paul kriele, 9 maart en12 juni 2012. 

Fondsen en sponsors
Fondsen: o.a. BankGiro Loterij, Stichting Vrienden van het Noordbrabants Museum, Janivo Stichting, Mondriaan Fonds, Mr. Paul de Gruijterstichting, Cultuurfonds BNG en De Mastboom-Brosens stichting.
Sponsoren: o.a. Rabobank ’s-Hertogenbosch e.o., Banning Advocaten, Paul van Rensch Art Foundation, Boelens de Gruyter, HEVO en Heijmans
De fondsen en sponsoren hebben gezamenlijk al ruim  € 4 miljoen bijeengebracht.

Een mooie, maar korte impressie krijgt u via 'Brabant Magazine' van juni 2012 dat pas is verschenen : Museumkwartier

Terug naar boven