Museum Slager: Boek en expositie kopyist Arnold van de Laar

Printerversie
Gepubliceerd op: 21-02-2016 | Gewijzigd op: 22-02-2016
Zondagmiddag 21 februari 2016 opende in Museum Slager de expositie'Kopie versus Autonomie' met vrije werk en kopieën van Arnold van de Laar [* 1886  † 1974]. Tegelijkertijd is het boek 'Een duizendkunstenaar in Den Bosch' van de auteurs Marga Altena en Michel van de Laar verschenen. Bovendien heeft beeldend kunstenaar en freelance fotograaf Marijn Bax een in situ kunstinstallatie  'Reflecties' gemaakt in het woonhuis/ateliers van Arnold Van de Laar in de St. Jorisstraat. Gezamenlijk vormen deze drie elementen een drieluik van Michels grootvader.

De toespraak van Michel van de Laar begon met emotionele ondertoon aangezien zijn moeder maandag 15 februari 2016 is overleden.
Op de achtergrond de conservator
van het Rijksmuseum Jerry Reynaerts
met wie Michel lange tijd heeft samengewerkt.
Michel en zijn twee zonen David en Peter.

foto's © paul kriele,  21 februari 2016.

Toespraak conservator Rijksmuseum Jenny Reynaerts.
Reynarts zette het aspect copieën meteen in de actualiteit door het aan het eigentijds verschijnsel selfie en kopieën door een mobieltje te koppelen.
Reynaerts: 'Daarmee kunnen we onze herinneringen vastleggen en goed gelijkende kopieëm maken, wat voorheen niet zo gemakkelijk was en vaak minder gelijkend. In de vroeger lieten rijke lui  en vorsten kopiën maken van schilderstukken.
Zo gebeurde dat ook met de Kruisdraging van Jeroen Bosc,h door Arnold  van de Laar gekopieerd. Het hangt  in Gent en is aan museum Slager in bruikleen gegeven.  Het was een subsisuut legt Reynarts uit, 'een verlangen naar de stad van Jeroen Bosch.

Op Kunst Akademies was kopiëren een lesvorm. Met naschilderen komt men dichterbij de kunstenaart zelf.
Kort na de oorlog was dat uit de mode omdat met dat kits vond, maar dat is weer bijgetrokken.Vaak worden kopieën op een kleiner formaat gemaakt en niet op een houten paneel maar op linnen geschiderd om ze niet als een vervalsing te laten gelden. Van de Laar heeft als eerste [in 1913 !] een Arnold Cornelisz Beeldemaker gekopieerd, later nog eens vier maal. Met dit werk 'De Jager' werd Van de Laar alom breder geaccepteerd. 

'Naast kopieëren legde Van de Laar zich ook toe op het vrije werk, zegt Reynaerts, 'maar ik weet niet zeker of zijn kennis van de oude kunst in dit opzicht heeft meegespeeld. Hij bleef zich toeleggen op schilderen en koos veelal voor het Brabantse boerenlandschap en dorpsgezichten.

-Links voorzitter van de stichting Museum Slager
Ed Wagemakers in een overvolle museumzaal.


-Rechts:Caroline O'Breen [r.] cultuurhistoricus, eigenaresse van Seelevel galery, die de tetoonstelling heeft ingericht.
Naast haar Marijn Bax [l.] beeldend kustenaar en fotograaf. Zij is de bedenkster en maakster van de in situinstallatie 'Reflecties' in het woonhuis in de St.Jorisstraat
.

foto's © paul kriele,  21 februari 2016.

Toespraak Michel van de Laar
In een overvolle museumzaal met zeker een kleine 200 gasten, sprak Michel van de Laar een korte herinnering aan zijn maandag 15 februari 2016 overleden moeder Ria van de Laar Peters uit.
Ik heb een bewogen week achter de rug maar mijn collega's Marijn Bax en Caroline O'Breen hebben mij, uit respect voor mijn moeder, uit de wind gehouden.
Van de Laar noemt het atelier van zijn opa een tastbare herinnering, een tijdcapsule uit het verleden, die tot op de dag van vandaag onaangetast is gebleven. Jarenlang ontving ik er als restaurator klanten en collega's  uit het Rijksmuseum

Deze vrienden/collega's en ook Rob van de Laar van het Stadsarchief adviseerden me iets met deze magische plek met kasten, waarin antieke spullen en lades met documenten en brieven, moest doen. Maar niet alleen omdat ik er te sterk betrokken bij ben. Daarop heeft Marga Altena mij geholpen.
Vaak tot diep in de nacht hebben we het brievenarchief doorgespeurd. Een grote verzameling glasnegatieven die we aantroffen, werden als kunstfoto's gekwalificeerd.

Ons doel werd een tentoonstelling en een boek waarin ook zijn vrije werk aan bod zou komen. Uiteraard kozen we voor Museum Slager. P.M. en Piet Slager waren zijn leermeesters geweest.
Dankzij Caroline O'Breen kwam Marijn Bax in beeld. De beeldend kunstenaar heeft het atelier van grootvader in de St.Jorisstraat met haar installatie tot een kunstproject gemaakt. Deze in situ- installatie houdt het leven en werk van grootvader levend.

Alsnog is het boek verschenen..
En het boek 'Een Duizendkunstenaar in Den Bosch' kreeg dankzij de vormgeving en  foto's van Marijn een meerwaarde. Maar dat het ook is uitgekomen is helemaal te danken
aan de schrijfkunst van en het doorzettingsvermogen van Marga Altena.
Het is mooi om te zien hoe de belevingswereld en de veelzijdige nalatenschap
van een overleden kunstenaar weer tot leven komt.
Het leven is kort, de kunst is lang,' zo besloot Michel zijn aandeel in deze openingsceremonie.


-Links: Het bestuur van Museum Slager vlnr jhr. mr. Ernest de Kuijper [secretaris], voorzitter Ed Wagemakers en penningmeester Maurice Horsten.

-Links onder: Het vrije werk
van de kunstenaar Arnold van de Laar.

Hieronder: Het boerderijtje van Piet Dielensen
in Hintham, waar Arnold 'verliefd ' op was.
Links onder het interieur ervan.


foto's © paul kriele, 21 februari 2016.
 

De gekopieerde Kruisdraging van Christus  


Links: De  door Arnold van de Laar gecopieerde Kruisdraging van Christus van een  navolger, of uit het atelier van Jeroen Bosch.
Daarnaast een boerderijtje in de buurt v
an de Diepstraat of Sint Jacobshof .
Op de achtergrond de St. Jacobskerk.

Van de Kruisdraging van Christus hangt het origineel [maar dan wel van een navolger van JB] in het Museum van Schone Kunsten in Gent. Het door Arnold van de Laar gekopieerde exemplaar is door Het Noordbrabants Museum in bruikleen gegeven aan Museum Slager. Het paneel van met museum in Gent is niet naar Den Bosch gekomen.

'Een duizendkunstenaar in Den Bosch'

Het boek 'Een duizendkunstenaar in Den Bosch' vertelt over de persoon Arnold van de Laar [*7 december 1886] als zoon van de koetsier Gerrit en hoedenmaakster Theodora van de Laar Horsten.
Arnold, die voor en in zijn trouwen op diverse locaties in de Bossche binnenstad heeft gewoond, studeerde [1903-1905] aan de Koninklijke School voor Nuttige en Beeldende kunst en in 1912 ook nog in Brussel aan de academie aldaar.
In 1920 trouwde de toen 34-jarige Arnold met de hoedenmaakster Geertruda [Truus]  Wellens. Zij kregen vier kinderen Dora [1921-2011], Arnold [Michels vader/ 1923-1981], Truus [1925-2015] en Gerda [1929-1982].
Al in zijn jeugdjaren, toen vader als koetsier op het landgoed De Lage Vuursche verbleef, maakt Arnold in de bossen aldaar zijn eerste schilderijtjes.
Zijn eerste kopie dateert van1913 toen hij een bezoek bracht aan het Rijksmuseum. 

Zie voor verdere levensloop het arikel van 15 december 2015 'Boek en expositie over en rond Arnold van de Laar'.

-Links: Jeugdportret en onder Arnold aan het werk in zijn atelier St.Jorisstraat 22.
-Links onder:
het atelier dat onveranderd is gebleven.

Marijn Bax heeft daar een in situ kunstinstallatie aangebracht waarmee Arnold van de Laar tastbaar is geworden.



Terug naar boven