Historische Atlas van s-Hertogenbosch verschenen

Printerversie
Gepubliceerd op: 24-11-2005 Op 24 november 2005 is in de voormalige Statenzaal van het Noordbrabants Museum – na Maastricht, Rotterdam en Nijmegen - de Historische Atlas van ’s-Hertogenbosch verschenen. Het is een uitgave van Sun ism het Stadsarchief en het Prentenmuseum. 
De ‘vrij eigenwijze’ en ‘bevlogen‘ redacteurs Aart Vos en Ernest Verhees gingen beiden in op hun onderzoek en het redactionele werk. Vos die daarbij nog wat ontdekkingen deed, liet kaarten zien die markant de ontwikkeling van de stad aangeven. Er was in de binnenstad nog veel groen, dat later bebouwd werd. Want na 1629 [inname van de stad] verdween de macht van Rome en werden kerken en kloosters genaast: de kloosters van de zusters Bloemenkamp, der Predikheren, der Baselaars en van de Minderbroeders.

Vos vindt de 17e eeuw het meest interessant omdat in de Reformatie zich –onder het gezag van de Staatse Nederlanden - allerlei zaken afspeelden. Het kwam erop neer dat de katholieken de vrijheid ven geloofsbeleving werd ontnomen en zij de schuilkerken ingingen. Tegelijkertijd werden kloosters en kerken iov ’Den Haag’ aangekocht en daarna gesloopt en/of verhandelt. Daar hielden zich de toenmalige projectontwikkelaars mee bezig: onder wie de stadstimmerman Blom en de pensionaris –tevens- corrupte Johan Gans.

Een muzikaal welkom door de Stadspijpers.
De heren en dames genodigden: vlnr Cees Slegers, wethouder Roderick van de Mortel, archivaris Louis Pirenne en auteur Aart Vos en even verder co-auteur Ernest Verhees.
Hierboven: Rechts Aart Vos en links Ernest Verhees redacteuren van de Historische Atlas van 's-Hertogenbosch. 
Rechter foto: Jo Timmermans van het Prentenmuseum, die naast het Stadsarchief en Uitgeverij SUN, door zijn collectie kaarten, een groot aandeel had in de tot standkoming van het boek.

foto's © gerard monté, 24 november 2005

De Atlas is geen saai boek met kaarten, maar vertelt tussen de afbeeldingen door aan de hand van anecdoten en andere broninformatie de ontwikkeling en de groei van ’s-Hertogenbosch. Een bekende directeur GW Perey was hevig verontwaardigd dat zijn stadsuitbreidingplan van eind 1934, om van [toenmalige Zuid] een groengebied te maken als onvolwassen werd afgekraakt. Perey vond de kritiek waardeloos en prikkelend. Later jaren vijftig is het huidige plan Zuid van Granpré Molière voor in de plaats gekomen.
Dankzij die verluchtigingen wordt een saaie kaartenatlas een vermakelijk en leesbaar boek. 

Sjef van de Wiel van uitgeverij SUN hield een toespraak [..] en bood daarna het eerste exemplaar aan aan wethouder Roderick van de Mortel. foto's © gerard monté, 24 november 2005.
 
Oud-archivaris van stad en provincie Louis Pirenne, die enige kritische kanttekeningen plaatste bij het onderzoek van de twee historici. Pirenne: 'Dat krijg je als je deoudste stads-en rijksarchivaris uitnodigt.. '. Ook Cees Slegers hield een ludieke toespraak over oude kaarten en Google Earth, maar Slegers miste Den Bosch op de allereerste kaart in het boek...
 


Cees Slegers begon zijn uiteenzetting met de opmerking dat op de eerste kaart in ' de Atlas' Den Bosch niet voor komt, maar wel Nijmegen en Rossum..

Met Mercator begint in de 16e eeuw de echte cartografie. Hij behoort tot een van de Grootste Belgen, naast Eddie Merkx, Jaques Brel en pater Damiaan..aldus Slegers die terugging naar zijn jeugd toen hij de zware Bosatlas naar school moest schouwen. Maar zijn eerste liefde voor kaarten en plattegronden dateert uit de verkennerstijd, toen hij met stafkaarten aan de loop ging. 

Terug naar boven