Bossche veteraan AdvdWiel 90+ bij herdenking IndiŽmonument in Roermond

Printerversie
Gepubliceerd op: 04-09-2015 | Gewijzigd op: 09-09-2015
Morgen, zaterdag 5 september 2015, houdt de stichting Nationaal Indië Monument 1945-1962 de herdenking op de herdenkingspark in Roermond. Daar staan op 6.200 gedenkzuilen de namen van even zoveel tussen 1945-1962 in Indië en Nieuw Guinea omgekomen Nederlandse soldaten vernoemd .
Premier Mark Rutte zal- na een toespraak –een krans leggen namens de ministerraad.

Terwijl in Den Bosch de herdenking aan 37 omgekomen Bossche soldaten wordt geïntegreerd met de nationale herdenking op 4 mei gaat ’Roermond’ nog tien jaar door,' aldus de secretaris van de organiserende stichting Geert Plattel 'Dat staat in onze ‘Toekomstvisie’ omschreven.'

Er zijn nog circa 500 Nederlandse veteranen die naar Indië werden uitgezonden, in leven.
Morgen bij de 28ste herdenking - worden er tussen de 15.000-18.000 bezoekers verwacht, buiten de 500 veteranen* om.

De oorlogsbegraafplaats Menteng Pulo

Menteng Pulo
De Nederlandse oorlogsbegraafplaats Menteng Pulo bevat ongeveer 4.300 graven, zowel van burgers die omkwamen in de Japanse kampen gedurende de Japanse bezetting van 1942 tot 1945 als van soldaten die sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog, of tijdens de politionele acties.
Daar staat  ook een columbarium met meer dan 700 urnen van Nederlandse krijgsgevangenen die stierven in Japan.

Naast Ad van de Wiel [90 jaar] nog drie veteranen.

Een lezer meldt dat er in Den Bosch zeker nog drie andere Indië-oorlogsveteranen zijn:
Oorlogsvrijwilliger Fons van Bergen (gewond geweest] , Lou Schneider (oud burgemeester van Roosendaal en als Compagnies Commandant manschappen verloren) en Ad van Bilsen ( na zijn candidaats in Tilburg in Batavia ingezet op de militaire administratie). 
Fons van Bergen, geboren in Maastricht uit Bossche ouders, op 17-11-1923. In eerste instantie kwam hij als oorlogsvrijwilliger in de staf van Prins Bernard. Saillant detail is dat hij in het militair hospitaal in Semarang zijn latere vrouw leerde kennen, een luitenant Milva, waar hij later met de handschoen mee is getrouwd. Zij hebben hier nog samen hun 60-jarig huwelijksfeest gevierd. Jammer genoeg is zij overleden. Fons heeft als trouble-shooter in de olie de hele wereld gezien.
Drs. Ad van Bilsen, geboren in Tilburg, 10-3-1925, Was lid raad van bestuur Douwe Egberts. Dienstplichtig.
Mr Dr. Lou Schneider, geboren in Twente 1-11-1926. Nu slecht ter been. Was o.m secretaris Pastoraal Concilie in Noordwijk, broer em hoogleraar theologie S.J. Aimabele man met indrukwekkende herinneringen aan zijn dienstplichtige Indie-tijd.

Ook de broer van Ad,  Walter van de Wiel [*24 november 1926], is naar Indië uitgezonden geweest, maar dan drie maanden later.
Het oorlogsgedenkpark in Roermond, waar de namen van
6.200 in Indië omgekomen Nederlandse
militiairen op gedenkzuilen staan vermeld
.

foto © ger meijer.

Vervolg program 'Roermondherdenking'
Het meest emotionele en meest spectaculaire ogenblik is –na het spelen van het
Wilhelmus- het overvliegen van vier straaljagers. Daarvan maakt er zich eentje zich  los en vliegt stijl omhoog en verdwijnt daarop uit het zicht. Deze vliegstunt  heet in het luchtmachtjargon ’Mission-man formatie’.

In een aanvullende toelichting zegt secretaris Plattel dat er in het gedenkpark in Hattem naast het Indiëmonument ook een Vredesoperatiemonument staat. 'De komende tien jaar gaan we de jaarlijkse herdenking uitbreiden met een eerbetoon aan omgekomen militairen die tijdens vredesmissies, naar bijv. Afghanistan en Irak, werden uitgezonden.'

Eresaluut door militairen die op wacht
staan bij het monument in Roermond
.

foto © ger meijer

Bossche oorlogsveteraan Ad van de Wiel [90 jaar]
Een van de veteranen die ook vaak de Bossche herdenking bij het Indiëmonument aan de Zuiderparkweg bezocht, is de smid Ad vande Wiel.
Van de Wiel is bvande 130.000 mannen die naar Indië werden uitgezonden - een van de oudste veteranen –‘ er zal er mogelijk nog eentje van 91 kunnen zijn’  gaat zaterdag  5 september 2015 met zijn kleinzoon Robin van de Wiel en een collega militair, de Bossche Klaas van Liempt, naar Roermond.
Over Roermond zegt Van de Wiel:’ In dat gedenkpark ligt geen enkele Nederlandse militair. Daar is nooit iemand begraven. De Nederlandse regering heeft nimmer een lichaam van een soldaat terug naar Nederland vervoerd. Dat vonden ze toen te duur….’

De in april dit jaar 90 geworden oud-Indiëganger haalt voor Bastion Oranje herinneringen op uit zijn diensttijd die hij van1946-1949 merendeels doorbracht op West Java.

In oorlog als smidje begonnen.
Van de Wiel is na een opleiding metaal op 14 april 1940 van de ambachtschool gekomen.
'Een dag later, op 15 april 1940, ben ik bij mijn oom Martin Scheffers, een broer van de vrouw van mijn vader, aan het werk gegaan. Smid, dat had ik al als kind willen worden. En zo is het gekomen..'.

Maar de oorlog verliep voor de jongeman niet altijd even goed. Hij is in Kassel voor de Arbeitseinsatz te werk gesteld.
Maar toen er door de Geallieerden gebombardeerd werd wist hij in de consternatie te vluchten en keerde met een maat te voet terug naar Nederland. 'Maar dan 's nachts, want dan zagen ze ons niet en als we moe waren zochten we een schuilplaats op of sliepen in een hooimijt,' vertelt Ad. 
'Uiteindelijk zijn we na zoveel dagen in Roermond aangekomen en kon ik weer bij mijn oom in de smederij in de St. Jorisstraat  aan  de slag.
Maar in1945 werd ik voor de dienstplicht opgeroepen en moest ik in oktober 1946 naar Indië. ' 

-De  oud-Indiëganger Ad van de Wiel is een van de oudste veteranen. Generaal Meines,  maar dat was een beroeps, is 88 jaar. T. Meines is zaterdag ook aanwezig in Hattem/Roermond.

-Links als negentigjarige
en onder als een jong- 21 jaar -soldaatje op West Java.


foto © paul kriele, 3 september 2015.
   

Afscheid en vertrek
Na een 12 daagszgn. inschepingsverlof  [13 t/m 25 september 1946], keerden de militairen terug naar de Vughtse Frederik Hendrikkazerne. In die week voorafgaand aan het vertrek werden ze ingeënt en voorbereid op de reis en hun dienst in Indonesië. Daar is Van de Wiel niet erg positief over.
Op 1 oktober 1946 vertrokken de 6.000 manschappen van het  3-10 R.I  met het vrachtschip de Sloterdijk. De vaartocht ging -na de Middellandse Zee-  via het Suezkanaal, naar de Indische Oceaan. 
In de haven van Tandjong Priok meerde het schip op 26 oktober 1946 ’s morgens om 6.00 uur – na een afscheidsfeest op de boot, op 24 oktober 1946 -  af.
Op de 'vooravond' van vertrek - op 28 september 1946 - was er in het Bossche Casino nog een afscheidsavond geweest.

Aan boord hadden de manschappen het niet zwaar.
Ze vermaakten zich op de boot met 's avonds film kijken en naar het cabaret gaan, Overdag werden ze beziggehouden, met biojvoorbeeld Maelisch leren, geweren poetsen en ermee oefenen en sportieve bijeenkomsten.
Zondags waren er kerkdiensten geleid door dominee of aalmoezenier.

-Links: Van de Wiel [de 2e van rechts voor de schoorsteen] op De Sloterijk, een vrachtschip waarmee de 6.000 manschappen -lichting 1945 - naar Indië reisden.
-Onder :  6.000 manschappen waren verdeeld over diverse dekken van het vrachtschip. 's Morgen allemaal in een grote ruimte naakt douchen met water dat uit buizen sproeide. Maar het eerste wat je na het opstaan om 06.00 uur deed:  met twintig-dertig op een rij gaan zitten poepen
.
Van de Wiel staat er -als vierde van voren af aan gezie-n op.


Met duizenden op een vrachtschip..

'Op de boot was het eten prima. Ik ben toch al geen lastige eter. Dat eten kwam van de Rotterdamse Lloyd maar slapen gebeurde in een hangmatje en water kwam voor te douchen eb voor de toiletten uit buizen.
De wc-potten stonden op een rij. Met twiintig man zat je 's morgens naast elkaar als eerste te poepen.
We zongen:
Poep je niet
dan rust je toch
Komt de baas
dan poep je nog. 

Van de Wiel heeft niet echt benauwde momenten meegemaakt. 'Er zijn wel veertien soldaten van onze compagnie 3-10 R.I. [ofwel het tiende Regiment Infanterie] omgekomen, maar in mijn directe omgeving slechts drie à vier en dan nog door incidenten die niets met de ‘politionele acties’ te maken hadden.

Met de plaatselijke bevolking bestond er geen haat en nijd. Pas tijdens de acties in1946 en later nog eens in1947 werd het wat benauwder. Maar ons peleton heeft niet echt doodsangst uitgestaan.
Maar ja, wie zijn er nog over? Ze gaan allemaal dood. Ik zie in Roermond nog maar een enkele uit mijn peleton. Dat is nu eenmaal het leven! Op mijn leeftijd is er niemand meer. Met de dag gaat dat verder.. ’.

[Fragment uit ] Vrijheidslied van de Putra Indonesia Merdeka / Tentara Reblublique Indonesia

Aan de Nederlanders:
Gij vermoordt onze kinderen
Gij verkracht onze lieve Indonesische moeders
Gij mishandelt onze lieve vaders
Gij verminkt onze dappere Indonesische jongens
Gij vernielt onze huizen
Gij vernielt onze bezittingen
Gij plundert en rooft ons have en goed
Gij bombardeert onze vrije steden
Gij verwoest onze vrije grond
Gij wilt ons Indonesisch volk weer onderdrukken en verknechten

Weg toch met de Tiranny en Slavernij
Ons Indonesisch volk is reeds vrij.


Neerslag van het interview met Ad van de Wiel van 3 september 2015 wordt steeds aangevuld vervolgd.

© pk, 04092015.

 

Terug naar boven