Aarts Louis, de man van het verenigingsleven

Printerversie
Gepubliceerd op: 04-05-2002 | Gewijzigd op: 11-09-2017
Inleiding
Levensloop
Fanatiek Schrijver
Raadslid
Ppseudoniemen
Rond Janus & Bet met lijst personen die gedecoreerd werden als 'Bosschenaar van 't jaar'.
---------------------------------
Louis Aarts
* 23-8-1917  † 2 -8-1983
Een verdienstelijke Bosschenaar

Inleiding

Louis Aarts krijgt een straat die zijn naam draagt en nog wel in een verdwenen oude volksbuurt. Tussen de Windmolenbergstraat en de Diepstraat lagen kleinere dwarsstraatjes: de Krengelgang, de Stijfselpot, Uilenspiegel en Achter de Roskam.

Op dit moment is aannemer Hoedemakers daar bezig met nieuwbouw voor een groot appartementencomplex en enkele stadsvilla’s. Dat biedt de kans een straatje naar een verdienstelijke Bosschenaar te noemen: en wel Louis Aarts. Het steegje de Stijfselpot wijkt voor Louis Aartsstraat, zo heeft het stadsbestuur beslist.

De nieuwbouw waarover hier geschreven wordt, ligt tussen de Zuid-Willemsvaart, Hekellaan, de Windmolenbergstraat en een stukje Hinthamerstraat. Markant punt oriëntatiepunt is hier de eeuwen oude Antoniuskapel die waarvan de voorgevel recent [april 2002] nagenoeg gerestaureerd is.


Levensloop

Louis Aarts trouwde op 31 mei 1949 met een meisje uit de [Muntel-] straat*. Hij was daar op 23 augustus 1917 op nummer 48 geboren.
Zijn toekomstige echtgenote woonde op 26.

Na hun huwelijk [31 mei 1949] vertrok dit jong getrouwd paar naar de Dr. Schaepmanstraat 20, een zijstraat van de Graafseweg.
In dat huis kregen ze eind februari 1950 een zoon: [Bennie].

Twee jaar later [april 1952] verhuisde het kleine gezin naar een wat groter huis in de Leonardus van Veghelstraat 14 omdat er een tweede [Hetty] op komst was.
Op dit adres op de Vliert heeft Louis tot aan zijn dood op 2 augustus 1983 gewoond. Daar stierf hij ook plotseling tijdens zijn werkzaamheden voor de Vereniging Stille Omgang en het toenmalige Comité Den Bosch in Mei, twee initiatieven waarvoor hij de basis had gelegd.

* Sloop De Muntelstraat-vooral zuidzijde- werd gesloopt in 1977 voor nieuwbouw met lage flats.

Louis Aarts op de Markt voor hotel Central
redenerend over panden, straten en steegjes..

Louis is de zoon van de Bosschenaar Bernhard Aarts, geboren in 1884 en Postbeambte van beroep. Maar door diens vroegtijdig overlijden [1919] heeft Louis zijn vader nimmer gekend. Zijn moeder: geboren in 1888, was ook een echte Bossche: Haar naam : aar naamHhhhhhTheodora Roos. Lange tijd bezat zij een bibliotheek in de Muntelstraat. Deze behoorde eigenlijk aan de grootouders van Louis. Maar nadat zijn opa, oma en later zijn vader waren overleden, zette zijn moeder Theodora Aarts-Roos deze bibliotheek gedurende een aantal jaren voort. Zij overleed in 1975 in het huis Muntelstraat 48.

Louis Aarts die zich op gebied van historie, folklore en politiek, verdienstelijk heeft gemaakt voor de stad. 
Links op de foto: burgemeester Gerrit van der Ven. 

Louis Aarts toonde zich bezorgd over de saneringsgolf van na de oorlog, een stroming die vaak sloop inhield. Met burgemeester Gerrit van de Ven raakte hij op de juiste golflengte door de aanname van het Rapport Integraal Binnenstadsbeleid dat uitging van respect voor het historisch karakter van de stad. 

Fanatiek schrijver
Louis wilde dolgraag journalist worden. Schrijven was zijn droom. Het was zelfs zo dat hij op 17-jarige leeftijd een baan kon krijgen als leerling-journalist bij een landelijk dagblad. Maar zijn moeder vond dat niet goed, omdat de oudste zoon voor het vaderloze gezin het brood op de plank moest gaan verdienen.


Het kantoor van
boekhandel Adr. Heinen omstreeks 1937.
Rechts de jonge Louis Aarts voor wie Heinen zijn eerste werkgever was. Tweede van links Adr. Heinen sr. .

Het begin van zijn loopbaan lag bij boekhandel Adr. Heinen waar hij als jongste bediende in 1934 in dienst kwam en er 'kantooremployee' werd

Louis was goed van de tongriem gesneden en vaardig in de sociale omgang. Naast een uniek verkooptalent, zoals zijn dochter Hetty de karakters van haar vader omschrijft, leidde dat er mede toe dat hij zijn draai vond als vertegenwoordiger.
Maar het schrijven heeft hij nimmer afgeleerd. Vader was er gek op, met name wanneer het ging over Bossche onderwerpen, de stad die hem zeer aan het hart lag.

Getalenteerd schrijver,
organisator en begaafd spreker.

 

Pseudoniemen
Louis Aarts heeft onder vele schuilnamen zijn talent getoond: Jean Couvreur, Louis Walschot, Peter Selie, Tijl Uilenburg en Henri Borgerhout. Dit schrijven onder pseudoniem deed hij in onder meer Beatrijs en Eva, z’n ‘Pakkertjes’ in Het Stadsblad en uiteraard in de ‘de Klokjes’ als Peter Selie. 
Het archief van vader Aarts wordt door diens dochter, inmiddels voorzitter van de Vereniging Stille Omgang, met zorg bewaard.

Van Louis Aarts zijn tal van publicaties en lezingen bekend.
Naast initiatieven voor het behoud van de plaatselijke folklore en de aandacht die hij aan de Mariaverering besteedde, was hij -naast zijn dagelijks beroep van vertegenwoordiger - ook nog columnist. 
In de jaren dertig/veertig werkte Louis Aarts onder uiteenlopende pseudoniemen voor de St. Jansklokken waarvan de redactie was gevestigd op Torenstraat 5. Zelfs jaren later –eind vijftig- werd zijn vervolgverhaal ’De mens wikt..’ dat hij onder eigen naam schreef, een geliefde rubriek in het toenmalige bisdomblad.Op zijn twintigste schreef hij ‘Verhalen van de Erwtenman’ in Brabantia Nostra. Gedurende de oorlogsjaren publiceerde hij ook in ‘Groei; een illegale verzetskrant. Zijn eindeloze pennenstreken waren ook Uitgeverij De Spaarnestad in Haarlem opgevallen. Dat leidde tot een kontrakt en opname van zijn geliefde artikelen in de Katholieke Illustratie. 
Deze Bossche Simon Carmiggelt, zoals zijn bijnaam luidde, leverde ook vele bijdragen aan regionale dag- en weekbladen. 

Aarts sjouwt hier met het Mariabeeld ' Ons Lief Vrouwke', dat een plaats kreeg in een nis boven café De Haverkist op de hoek Korenbrugstraat/Kruisstraat.
 
foto © onbekend, 18 april 1983.


Hetty: ’Mijn vader was een erg sociaal betrokken en bovendien ook nog eens echt rooms, zowel in zijn geloofsbeleving als in zijn politieke voorkeur voor de KVP. Maar in de ‘Nacht van Schmelzer’ was die keuze voorgoed voorbij. Het katholieke geloof beleefde hij intens op zijn eigen wijze, met name zijn verering voor Maria spreekt nog steeds boekdelen.


 Wederopbouw
Eind zestiger jaren was er sprake van een aantal rigoureuze nieuwbouwplannen in de binnenstad, waaronder de sloop van volksbuurten. Het dempen van de Binnendieze staat in de Bossche historie geboekstaafd als de nog het meest geruchtmakende beslissing. 

Samen met architect Jan van der Eerden, het oud-raadslid en latere burgemeester Jan van Osch en mr. Hein Bergé trok Louis Aarts ten strijde tegen dit gemeentelijk –sanerings –en wederopbouwbeleid. Gelukkig zijn hun inspanningen niet voor niets geweest!Hebt gij uw zoete Moeder ooit vergeefs gevraagd?
Als gij weleer door pest of vijand werd belaagd
stond zij u bij, zij hoorde ' t schreien van haar stede.







raadslid
‘In 1971 sloot mijn vader zich aan bij de Raadsgroepering Knillis. Daartoe werd hij overgehaald door Antoine Jacobs en Leo Jonkergouw die Louis persoonlijk daarover thuis benaderden. Een jaar later zat hij al in de gemeenteraad, overtuigd als hij was om het historische karakter van de stad te bewaren. In de periode van zijn raadslidmaatschap- dat duurde tot 1977- heeft hij steeds getracht oude gebruiken in ere te herstellen:
Het Dauwtrappen op Hemelvaartsdag. Al om half zes trok men er op de fiets op uit. De rit liep door het Bossche Broek en de wijde omgeving van de stad. Ook de Vliegerfeesten is een initiatief waaraan Louis Aarts heeft meegewerkt. Tal van verenigingen zoals De Boschboom, Den Bosch in mei, de Vereniging Stille Omgang komen voort uit zijn ideeën.

De hoofdpersoon van deze pagina: Louis Aarts met zijn donkere bril en karakteristieke hoed op.
Opnamen gemaakt tijdens 'Den Bosch in mei'
met commissaris Jan van der Harten [l].

Louis Aarts *23-08-1917 + 02-08-1983
Ter herinnering aan zijn talrijke initiatieven die de Bossche samenleving ten goede kwamen.
Stichting Den Bosch in mei /Vereniging Stille Omgang

De steen 'Hebt gij uw Zoete M oeder ooit vergeefs gevraagd..?,
bevindt zich in de Mariakapel in de Lepelstraat
.

foto ©  gerard monté, 8 mei 2002.


Louis Aarts ontving vanwege zijn verdiensten de gouden eremedaille verbonden aan de Orde van Oranje Nassau, hem opgespeld door burgemeester Ben van Zwieten op 29 april 1983. Aarts mocht er slechts enkele maanden van genieten. Aarts overleed op  2 augustus 1983.
  
Rond Janus & Bet
Bij Piet Kersten in de Jan Heinsstraat is de vereniging Rond janus & Bet opgericht, zo vertelt Dirk Hertzberger aan Bastion Oranje. Dik was er zelf bij en noemt naast Louis en zichzelf uiteraard ook Piet Kersten [voormalig kolenhandelaar, eigenaar van [horeca-]zaken en circusondernemer], Frans Jordens sr. en de schilder John van den Heuvel.

De oprichting vond plaats op 26 oktober 21978 Doel van de vereniging was: achterhalen, bewaren inventariseren en stimuleren van het Bossche Dialect en Folklore . Die doelstelling werd gerealiseerd door het uitgeven van een periodiek en het organiseren van sociëteitsavonden en een contactmiddag.

In 1981 is in de Karrenstraat de sociëteit Rond Janus en Bet geopend. Dat kleine intieme lokaal werd aanvankelijk beheerd door José van toen Tienen, later Claasen-van Tienen. Pas later kwam Erwin de Wit in beeld.
De exploitatie lag in handen van een aparte stichting die bestond uit: Fred Haring, Emo Hoving en Jan Bouwmans. In 2000 werd de stichting opgeheven.

Bekend en vermaard waren de Janus en Betshows aanvankelijk in het Casino en vanaf 1991 in afgeslankte vorm in de Muzerije en vervolgens nog voortgezet in Schutters Welvaren en de voormalige Azijnfabriek.

Janus en Bet kwam ook in de publiciteit door de Bosschenaar van het jaarverkiezing, een onderscheiding die werd uitgereikt door de burgemeester. Dat was een uit hout gesneden plaquette die vanaf 1994 bestaat uit een bronzen replica van het Janus en betbeeldje.
Toen op een gegeven moment [1992] Jacques Stienstra als kandidaat werd uitverkoren is niet de burgemeester, maar de voorzitter van de vereniging degene geworden die de oorkonde en het beeldje overhandigt.

Sedert 1997 is de hierboven genoemde doelstelling dialect en folklore omgezet in ' De Leefbaarheid van 's-Hertogenbosch op alle terreinen positief te beïnvloeden en het volkseigen karakter in vormen van dialect en folklore uit te dragen en te stimuleren.

Sedert 1 januari 2003 is 'Janus en Bet' - onder druk van de vergrijzing- geïntegreerd in de Heemkunde en folklorevereniging De Boschboom.

Louis Aarts 
* 23-8-1917 † 2 -8-1983

Het graf van Louis 'op Orthen' wordt regelmatig door diens zoon Bennie Aarts verzorgd en gereinigd van mos en vallend gebladerte.
 

foto © paul kriele, 22 april 2013.

Louis Aarts ontving vanwege zijn verdiensten de gouden eremedaille verbonden aan de Orde van Oranje Nassau, hem opgespeld door burgemeester Ben van Zwieten op 29 april 1983. Aarts mocht er slechts enkele maanden van genieten. Hij overleed op 2 augustus 1983.

=======================

Bosschenaar van het jaar..
De folklorevereniging heeft in de voorbije jaren tot Beste Bosschenaar uitgekozen:

Lea Smulders [e/v Theo Verschuuren] schrijfster,1984
Jes van Heck amateur sector cultuur, 1985.
Christ le Blanc, amateur/culturele sector, 1986
Luc van Gent historisch ivm bevrijdingsklankbeelden, boeken en herdenkingen 1987
Piet Willems, sociaal maatschappelijk [opbouwwerker] inzet voor sociaal zwakkeren minder bedeelden.
Hein Bergé inzet voor het historische karakter van de stad jaren eind zestig], cultuurbehoud [Slagermuseum]1989
Jack Snackers sociaal maatschappelijk /geestelijk gezondheid 1990
Jos Coopmans wetenschappelijk, cultureel-historisch 1991
Jacques Stienstra sociaal maatschappelijk, de cultuur ondersteunend Vocalistenconcours, Musicals etc.1992
Bert Snijder, representant Bossche politie, maatschappelijk organisatorisch 1993
Henny Molhuijsen populair wetenschappelijk gilde, toneel [kleding/historie]1994
Frank de Bie representant Lokale omroep organisatorisch 1995
Toon Mensink, Rode Kruismedewerker, organisatorisch/educatief 1996
Piet Lathouwers carnaval [tot 2004 'de Peer'] sport, organisatorisch 1997
pater Barnabas van den Brule [Kapucijn] sociaal maatschappelijk, geestelijke gezondheid [minderheden]1998
Coen Free educatief vernieuwend, sportief promotioneel 1999
Goof Jansen cultureel organisatorisch [Azijnfabriek] 2000
Marianne Strijbosch-Keser cultureel [musical] , educatief [kinderboeken] 2001
Annie van Oort-Stolzenbach welzijnswerk Oost 2002



Terug naar boven