1e deel Dagboek van oud-premier Jan de Quaij vrijgegeven

Printerversie
Gepubliceerd op: 27-11-2019 | Gewijzigd op: 27-11-2019
Commissaris van de Koning Wim van de Donk heeft woensdagmddag 27 november 2019 in het provinciehuis het dagboek van Jan Eduard de Quay in digitale vorm in ontvangst genomen.

Zie ook bericht van 23 september 2014 Familie stemt in met biografie van Jan de Quaij   
 
-Boven: Jan de Quay en de schilder Karel van Veen met het portret van De Quay in het gijzelaarskamp te Haaren of Sint Michielsgestel, 1942 (Fotocollectie BHIC).

-Onder:  Persoonlijke notities uit het dagboek van Jan de Quay geschreven tijdens Kerstmis 1944 (Uit het Dagboek Jan de Quay, collectie BHIC)

 

Jan de Quay (1901-1985) was van 1946 tot 1959 Commissaris van de Koningin in de provincie Noord-Brabant en aansluitend tot 1963 minister-president van het naar hem genoemde kabinet-De Quay. Gedurende een groot deel van zijn werkzame leven hield hij een zeer persoonlijk dagboek bij dat nooit eerder is gepubliceerd. Dit eerste deel behelst de periode 8 september 1944 – 23 januari 1945, en staat nu op de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC): www.bhic.nl/dagboekdequay.

Het is nooit de bedoeling geweest van Jan de Quay dat de tekst van dit dagboek openbaar zou worden. Juist daarom is er alle reden om erkentelijk te zijn voor het besluit van zijn nazaten om in te stemmen met de onverkorte publicatie ervan. Want ook na vijfenzeventig jaar is het nog fascinerende lectuur.


Uit zijn dagboek: “Ik maak het uitsluitend voor eigen gebruik. – Zakelijke-, particuliere-, gezins- en andere gegevens zullen dus door elkaar loopen…” Oorlog en bezetting Op 8 september 1944 begon Jan de Quay een dagboek, waarin de bevrijding van Brabant, de moeilijke leefomstandigheden in de laatste oorlogswinter en de verwikkelingen rond de politieke gezagsverhoudingen nauwkeurig te volgen zijn. Die maanden waren wel de meest dramatische periode uit de Nederlandse geschiedenis. Maar er loopt nog een rode draad door zijn dagboek, namelijk dat van de ‘vernieuwing’.

Jan de Quay had een duidelijke visie over hoe het na de oorlog verder moest met het verzuilde Nederland. Zijn dagboeknotities geven een indringend beeld van het toen net bevrijde Brabant. Ook krijgen we toegang tot de leefwereld van een betrokken en gedreven Brabantse, katholieke bestuurder, halverwege de twintigste eeuw. Iemand wiens inzet en keuzes hem, afhankelijk van standpunt en tijdsgeest, soms populariteit bezorgden, en soms ook venijnige kritiek. Verder geven zijn notities blijk van zijn warmhartige karakter en grote toewijding als familieman voor zijn grote gezin. 
 
Jan de Quaij op
39-jarige leeftijd in 1940.

 

Gedreven Brabantse, katholieke bestuurder
Jan Eduard de Quay (1901-1985) speelde een belangrijke rol in de Nederlandse politiek van de twintigste eeuw. In 1940 en 1941 gaf hij mede leiding aan de Nederlandse Unie, maar die werd door de Duitsers verboden. Daarna was hij gijzelaar in Haaren en Sint-Michielsgestel en onderduiker in de buurt van Beers.
Na de oorlog was hij o.a. minister, Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant, premier en lid van de Eerste Kamer voor de Katholieke Volkspartij.
Het tweede deel van het dagboek van Jan de Quay verschijnt in het voorjaar van 2020 en loopt tot halverwege mei 1945.

 

Terug naar boven