Erelijst oorlogsslachtoffers en Stolperstein voor Ivor Troostwijk

Printerversie
Gepubliceerd op: 04-05-2018 | Gewijzigd op: 04-05-2018

Vrijdagmorgen 4 mei 2018 vond in de Oranjegalerij van het stadhuis  een tweeledige herdenking plaats. Eerstens werd met een korte ceremonie nog eens het verhaal belicht van het onderzoek naar Ivor Arnold Troostwijk de baby die op13 november 1943 in het Huis van Bewaring werd geboren en een twee maanden later, op 28 januari 1944 in een Duits concentratiekamp in Auschwitz werd omgebracht.

In de voorste rij links burgemeester Jack Mikkers
en rechts er naast: Het echtpaar Greet
Coopman-Troostwijk. Greet is de zus van de op 13 november 1943 in het Bossche Huis van Bewaring
geboren Ivor Troostwijk, die op 28 januari 1944 in
een concentratiekamp in Auschwitz  werd omgebracht
.
................................................................................................
 De genodigden waren behalve de familie Troostwijk ook de 4 mei comité’s uit Den Bosch en de omliggende dorpen Nuland, Vinkel, Kruisstraat en Empel en Engelen, de Stichting october 1944 en De Rensdaelgroep. Deze Limburgse investeringsmaatschappij heeft  plannen met  het Huis van Bewaring waar Ivor Troostwijk  op  13 november 1943 was geboren. De directie  toonde zich bereid mee te werken aan
een  opvallende plek voor de Stolperstein voor Ivor Troostwijk


foto's © paul kriele, 4 mei 2018.
........................................................................................................



Diens zus Greet Coopman-Troostwijk was met familie en vrienden bij de herdenking en de aanbieding en de plaatsing [in St.Jorisstraat] van de Stolpersrtein voor Ivor Troostwijk aanwezig. De ouders van Greet en Ivo waren Arnold en Annie Troostwijk-Samuels, die net als Ivo, op nog geen dertig jarige leeftijd op 28 januari 1944 kort na aankomst in Auschwitz omkwamen.

Dankzij langdurig onderzoek door Jan de Wit van Kabinetszaken kwam er kontakt met de intussen in Israel wonende zus van Ivor, Greet Coopman, die na wat overwegingen besloot aan het onderzoek mee te doen. Opmerkelijk feit is  dat bij uitzondering Ivor in de Bossche burgerlijke stand staat vermeld. Dat kwam dankzij   Aaltje Stavast, de toenmalige een ambtenaar van het Huis van Bewaring die voor vader Troostwijk waarnam, omdat  hij in de mannenvleugel van de gevangenis vertoefde.

 Erelijst 910 slachtoffers

En er werd ook de Erelijst van 910 oorlogsslachtoffers, joden burgers en militairen gepresenteerd. Het gaat om 764 Bossche inwoners en 146 Britse militairen.  

Daar was jaren onderzoek naar gedaan. In de loop van het onderzoek werden nog Roma en Sinti slachtoffers ontdekt. Zij waren op 16 mei 1944 bij een razzia opgepakt en een deel werd in maart 1945 in Westerbork vermoord, een ander deel werd teruggestuurd omdat ze onterecht opgepakt waren, zo vertelt Monique Ruzius van Erfgpoed, met Marc Verbeek en Jan de Wit  de onderzoekers. Het viel – door een warrige Duitse vastlegging- moeizaam te achterhalen, wie nu waar vandaan kwam en in welke stad of naar  welk concentratiekamp ze  waren getransporteerd.

De Erelijst met namen van
910 Bossche en Britse oorlogslachtoffers
.
..................................................................................
 



De  Erelijst werd aangeboden aan vertegenwoordigers van de herdenkingscomité’s ‘44 uit Den Bosch, Rosmalen, Kruisstraat, Vinkel, Nuland en Empel en Engelen.

...... ....

Hierboven de onderzoekers /samenstellers van de Ere-lijst:  Jan de Wit [Kabinetzaken], Marc Verbeek [AldusUitgeverij] en Monique Ruzius [Erfgoed], die een speciaal bedankje ontvingen van burgemeester Jack Mikkers.
Rechts boven: De deputatie die namens de gemeente de Ere lijst in ontvangst mocht nemen.
vlnr.: René Kok, Jan Geersing en Marc Verbeek [Uitgeverij Aldus.]

foto's © paul kriele,  4 mei 2018.
----------------------------------------------------------------------------------------
Burgemeester Jack Mikkers zei het, en dat zou op deze herdenkingsdag nog vaak herhaald worden, dat met die lijst de herinnering  levend blijft aan de 910 slachtoffers, maar ook dat nieuwe generaties de verhalen die wij daarover moeten vertellen doorgeven aan hun nazaten. Mikkers kwam met een citaat:’Het kwaad kan alleen doen overwinnen, als de goede mensen iets doen'. 

......

Hierboven vertegenwoordigers van de herdenkingscomitée's 1944 uit Vinkel Cor van de Wetering], Nuland [Gerard de Wit, Nancy NN/ , .Wolf en Gert Jan van der Schoot ontbrak], Kruisstraat [Peetres], Rosmalen [ René van Gerven [Rodenborch College], Ton van Lith en Olaf Thelissen [Stichting Gedachteniskapel Vennenhof] ] en Empel en Engelen Frans Lucas]. 


  Afgevaardigden van de comitée's
uit Empel en Engelen [Frans Lucas].
 

foto © paul kriele, 4 mei 2018.
...............................................................................................


Mikkers tot slot: 'Het is de taak van onze samenleving  - samen-leven – te waken en grenzen te leggen. Wanneer we zeggen: Hoh stop als er dingen gebeuren die er niet in thuis horen’.

In die lijn sprak ook Greet Coopman-Troostwijk de  hoop uit dat ' ..we levend zullen houden, waakzaam blijven en standhouden tegen  ongewenste krachten.’  

Mikkers riep de comité’s op  om de namen levend te houden en  de verhalen ervan door te vertellen, zodat ze inspirerend mogen werken naar de nieuwe generaties. Zij moeten beseffen de grens ligt  tussen vrijheid en wat toelaatbaar is.’

Stolpersteinlegging in Sint Jorisstraat.Na afloop van het herdenkingsdeel in het stadhuis ging de familie Troostwijn en haar relaties en vrienden en de herdenkingscomité’s en stichtingen,   en enkele politici met burgemeester Mikkers voorop naar de Sint Jorisstraat waar voor het Huis van Bewaring, na enkel korte toespraken, mevrouw Greet Coopman-Troostwijk de Stolperstein in het trottoir plaatste. Daarna strooide de aanwezigen als Joods gebruik, kiezelsteentjes rondom deze kleine herdenkingsplek voor de op nog geen twee maanden oude  Ivor Arnod Troostwijk.


-Boven: Mevrouw Greet Coopman-Troostwijk zus van Ivor, plaatst de stolperstein.ter herinnering aan broertje Ivor Arnold Troostwijk.
Gemeentewerker Van de Voogt
hielp bij het plaatsen van de steen.
-Links boven: StJorisstraat, voor het Huis van Bewaring, 
waar Ivor op 13 november 1943 geboren werd.
Kiezelsteentjes  omringen de plek, een joods ritueel. 

-Links een groepsfoto van
Henk van Esch voor het Huis
van Bewaring in de St.Jorisstraat.

Greet Coopman zei dat’.. ze niet veel weet van haar omgekomen broertje, maar Ivo is toch altijd een naam in mijn gedachten gebleven. Ook door wat de stad Den Bosch  voor hem heeft gedaan.’

Kabinetchef Jan de Wit besloot de plechtigheden met:

Ivor, van wie we nu meer feiten weten, verdient dit kleine monumentje. Daarna konden  de aanwezigen kiezelsteentjes om de steen strooien, een joods ritueel om  deze markante plek te markeren.

-Links: Ruben tenThije, ook gemaand Boomkkamp
[voorheen leerling St.Janslyceum] die, zoals vorig jaar, 
ook de lezing hield over de familie Troostwijk,
met name de baby Ivor Arnold Troostwijk.
-Onder Burgemeester Jack Mikkers tijdens
het strooien van kiezelsteentjes, een joods
ritueel om een markante plek te markeren.

 
foto's © paul kriele, 4 mei 2108.



Op de terugweg liep men door de Mortel, waar bij de synagoge enkele plaquettes met de namen van joodse slachtoffers zijn aangebracht en in drie vitrines regelmatig nieuwe beelden van de Bossche joodse geschiedenis worden gepubliceerd.

De vitrines in de Mortel, dichtbij de voormalige
synagoge. Daar zijn ook  plaquettes te zien van 
o.a. Sinti's en Roma's [rechts] en van de
293 omgebrachte  Bossche joodse inwoners.
foto's © paul kriele, 4 mei 2018.





Terug naar boven