Herdenkingsdienst met jeugd rond thema Verzet/Column Eric Alink

Printerversie
Gepubliceerd op: 04-05-2018 | Gewijzigd op: 06-05-2018

Vrijdagmiddag  4 mei 2018 werd in de Grote Kerk op het Kerkplein een herdenkingsdienst gehouden  rond het thema Verzet, waar onder meer schooljeugd van het St.Janslyceum, Pierson College, Sancta Maria Mavo, Maurick College Jan Tinbergen Roosendaal, Gymnasium Beekvliet, ROC Tilburg, Hoge School voor de Kunsten Arnhem, aanwezig waren. Zij zijn lid van de toneelgroep Het Klein Verzet * zie onderaan artikel. 

Ook waren er vier leerlingen van het Sint Jans lyceum bij de dienst onder leiding van de geschiedenisdocent Petra van der Schoot: Laura van der Waal, Sara van der Wal, Chloë van Rijn en Itske Bannink zouden later deze avond een krans leggen bij het Joods scholierenmonument aan de Hekellaan. 

>>Voor de toespraak van Eric Alink bij herdenkingsmonumenten, zie onderaan artikel.


De kerkzaal van de Grote Kerk,
waar vrijdagavond 4 mei 2018
een herdenkingsdienst werd gehouden onder het thema Verzet.


foto © paul kriele, 4 mei 2018. 
.............................................................



In zijn welkom maakte gastheer van de Protestante gemeente dominee Jan Geersing een zinspeling op het begrip Her-denken: ’We herdenken  aan wat ‘her’- toen is gebeurd. Het is meer een Her- innering dan herdenk aan. We innen dat verleden dat we bewust bij ons binnen laten komen. De joden hebben begrepen dat de verhalen ons helpen te herinneren. Zij vertellen  de oude en nieuwe vehalen’. Geersing besloot zijn inleiding met ‘Geve God ons vrede,vrijheid en leven’.

 De toespraken werden muzikaal afgewisseld door het kamerkoor Mi Canto [olv Enrico van Schaik], dat ondermeer ‘Come Away Death’ en een joods lied ‘Székely Kerves’ zong. Aan het orgel speelde Jamie de Goei.


-Boven: De rij genodigden met links burgemeester Jack Mikkers [2e v. l.]  dan vierde v.l. Marc Verbeek van Anders Uitgeverij,  het echtpaar Coopman –Troostwijk, Truus van Kaam, dochter van verzetstrijder Jan van Kaam.uiterst rechts CDA-gedeputeerde Madeleine van Toorenburg.
-Rechts boven: Kamerkoor Mi Canto  olv dirigent Enrico vanSchaik. 
-Rechts onder dominee Jan Geersing in zijn lezing.


foto's © paul kriele, 4 mei 2018.
 



Burgemeester Jack Mikkers: ‘Het gaat om de boodschap van toen, nu en die van de toekomst. Samen herdenken we hier luisteren naar de verhalen en staan even stil om te denken aan die toekomst.
Daarna ging Mikkers in op de Erelijst met 901 namen van slachtoffers van de oorlog: 764 Bossche burgers en 146 Britse militairen Hierover is eerder bericht. Zie artikel Herdenking Erelijst]. Die Erelijst is een boek dat je naar de keel grijpt,’ zei Mikkers die nog eens de spreuk herhaalde: ‘Kwaad kan alleen worden overwonnen  wanneer goede mensen in actie komen’. En die actie kan bijvoorbeeld zijn: Stop Ho tot hier en niet verder. Dat mag in de huidige samenleving ook wel  een keer gebeuren. ‘Het is belangrijk dat de geschiedenis ons scherp houdt,’ aldus Mikkers. ‘Daarom mogen we nier vergeten  om de verhalen aan de jeugd te blijven vertellen.


-Links: Daphne Schut tijdens
haar lezing over 'angst'.

-Onder burgemeester Jack
Mikkers die haar begeleid
met de Erelijst van Oorlogsslachtoffers.
foto's © paul kriele, 4 mei 2018
.....................................................................................................

Daphne Schut van de Sancta Maria Mavo hield aan de hand van een interview met een Bosschenaar een voordracht over angst dat ineen toneelstuk  van hun toneelgroep ‘Klein Verzet’ is verwerkt. Het gaat over angst.  Haar verhaal kwam uit in het dramatische einde van Ivor Troostwijk,de baby die in november 1943 in het Bossche Huis van Bewaring werd geboren, maar binnen twee maanden in een Duits concentratiekamp werd omgebracht. Deze Ivor Troostwijk, die met mij 15 jaar en twee maanden scheelt, kon niet bang  zijn, zo sprak Daphne Ivor kon niet eens vechten. Ook zijn vader en moeder zijn vermoord. Zijn zusje zit hier.. ‘.

Het verhaal van Greet Coopman-Troostwijk, de zus van Ivor, begon met twee vragen die haar door haar kleinkinderen van ongeveer 14 jaar waren gesteld: ‘Vertel eens oma waar waren jullie in de oorlog?

En twee andere kleinkinderen vroegen: ‘Waarom ben je toch zoveel met de oorlogbezig?’ ‘Dat schrijf ik wel eens op,’ zei mijn man. ‘Daaruit zijn uiteindelijk onze memoires voortgekomen.'

Artikel over Ivor Troostwijk, zie herdenking in Oranjegalerij .


Mevrouw Greet Coopman -Troostwijk.
Foto hier onder met haar man.
 Rechts Truus van Kaam.

foto's © paul kriele, 4 mei 2018.
..................................................................................................................
 
  ..............



Vervolg lezing Greet Coopman-Troostwijk

Wij hoorden vroeger nooit iets van de oorlog. Ik was al op mijn tweede wees en mijn man op zijn vierde. Onze ouders zijn naar Theresiënstadt gedeporteerd en daar omgekomen. Wat we over de oorlog te weten kwamen kwam pas later. Onze grootouders waren bezig met te overleven en de heropbouw en dan carrière maken. Herinneringen werden onderdrukt. Pas veel later kwamen we erachter dat mijn man en ik in dezelfde trein naar Theresiënstad hadden ‘gezeten’.

Greet Coopman besloot dat zij zelf niet zo met de Holocast bezig waren. ‘Het was meer de wereld om ons heen. Na onze generatie zal er niemand meer zijn die persoonlijn nog daar over kan vertellen’. 

Dominee Jan Geersing.

foto © paul kriele, 4 mei 2108.
........................................................................

Dominee Jan Geersing spitste zijn wat te lange lezing toe op ‘Verzet’. Wat wij zouden doen als  de vijand bij de buren aan de deur kwam om je buurman of je vriend  op te komen halen? Ik heb daar geen antwoord op als ze me die vraag zouden stellen. Wat zou ik doen?De omstandigheden van toen waren te complex, om te kunnen om te kunnen oordelen. Bovendien is na de oorlog het aspect 'verzet' te geromantiseerd om er over te kunnen oordelen:  waarom de een niets deed en de ander wel.
Het lag niet zo simpel,' aldus Geersing.'Maar het is wel een terecht om er zelf eens over na te denken. Het leidt wellicht tot een moment dat je je afvraagt : Wie ben ik? Wat leer ik er van?’ 


Truus van Kaam dochter van
verzetstrijder Jan van Kaam.


foto © paul kriele, 4 mei 2018.
.................................................................................

Truus van Kaam dochter van een verzetsman  Jan van kaam, die in oktober 1944 25 jaar was. Vader heeft er zijn hele leven nooit overe gesproken. Wie ben ik dan dat ik er wat van kan zeggen?' Zo begon Truus van Kaam haar lezing.  ‘Na de bevrijding was in één keer het verzet over. Men begon aan de heropbouw. Mensen moesten onderdak krijgen. Er moest gebouwd worden. Zo kwamen de eerst noodwoningen tot stand.

Verzetsmensen waren in een keer overbodig. Ze wilden niet eens publiciteit, niet eens genoemd worden. Maar vader heeft me wel geleerd op te staan voor recht en je in te zetten voor d medemens. Bij mijn vader heeft het geloof hem zijn hele leven geraakt. Ik draag zijn optimisme en levensmoed met me mee.’

Hierna werd door de schooljeugd zes kaarsen ontstoken ter herinnering aan degenen die omkwamen of vervolgd werden op grond van seksuele geaardheid, politieke redenen, of om hun ras zoals joden, zigeuners, de Sinti en de Roma’s. Maar ook ter herinnering aan andere omgekomen burgers, militairen en verzetstrijders. 

De zes kaarsen die door de schooljeugd * werden
aangestoken ter herinnering aan omgekomen
burgers, militairen, Sinti en Roma, joden en aan
degenen die op grond van ras, seksuele geaardheid
of om politieke redenen werden omgebracht.


foto's © paul kriele, 4 mei 2018. 
......................................................................................................



 Na de herdenkingsdienst trok een stoet met het boek  Erelijst van 910 oorlogsslachtoffers voorop, naar de Hekellaan om daar bij de herdenkingsmonumenten kransen te leggen, naar het Wilhelmus te luisteren en een minuut stilte in acht te nemen.  Uit respect voor de alle slachtoffers. Om nooit te vergeten.

Met het boek Erelijst oorlogslachtoffers voorop, 
gedragen door Daphne  Schut, en burgemeester
Jack Mikkers gaat de stoet naar de Hekellaan
om er bij het Joods scholierenmonument
en het herdenkingsmonument kransen te leggen.

 
foto's © paul kriele, 4 mei 2018.

De leden van toneelgroep Klein Verzet met Marieke Schellekens als regisseur en Peerke Malschaert als haar assitente.

Lotte Op ’t Hoog, Lynn Denissen, Jasmijn Tilburg en Isa Verschoor, alle vier van het St.Janslyceum, evenals Milan Brokken. Vervolgens Daphne Schut [Sancta Maria Mavo], Marre Rodenburg [ROC Tilburg] en Maikel Veerman [ Arnhemse Hoge School voor de Kunst].

De vier die in de vooravond bij het Joods scholierenmonument olv van docent geschiedenis Petra van der Schoot een krans zouden leggen waren: Laura van der Waal, Sara van de Wal, Chloë van Rijn en Itske Bannink.   

Het Joods scholieren momument dat in april 2013 tegelijk met het herdenkingsmonument naar Bastion St. Antonie werd verplaatst.

foto © paul kriele, 18 april 2013.


Terug naar boven