Tussen Hoop&Stenen:Indringende en soms speelse historie oorlogsjaren

Printerversie
Gepubliceerd op: 24-10-2019 | Gewijzigd op: 25-10-2019
Muziektheaterproductie ‘Tussen Hoop en Stenen’ van Theaterproductie De Meierij 
.....
Een enorme cast van bijna 150 man/vrouw zet op een soms emotionele,
maar ook vaak op speelse wijze de oorlogsjaren 40-45 ten tonele. 


foto © paul kriele, 23 oktober 2019.

Première van 'Tussen Hoop en Stenen' van Theatermuziekproductie De Meierij op woensdag 23 oktober 2019 in TheateradParade.
Een theatervoorstelling met 150 man orkest, zang en toneel, waarin ondanks de oorlog toch soms tijd is voor ontspanning.
Onder de titel 'Tussen Hoop en Stenen'  wordt de tegenstelling in oorlogstijd aangeduid. Daar was aan de ene kant het leven dat zijn gewone gang ging met huiselijke gewoonten, ‘feestjes’ en bijv. de Bossche revue en aan de andere kant, vooral in de laatste oorlogsjaren en bij de naderende bevrijding, de angst overheerste.
Het orkest onder leiding van Tom Löwenthal is dan in de orkestbak onzichtbaar, maar ze voeren de leidende toon in deze -voor de regie - soms gecompliceerde productie, die toch met een relatief eenvoudig decor is opgezet .  

Uitvoeringen in TheateradParade nog op 24 [ 's avonds] en op 26 en 27 [ook middagvoorstellingen].

Interviews met oorlogs verzetsstrijders/ ondergrondsen
-Voor de trekst van een interview met Riet van de Haterd-van Grunsven[*Geffen, 6-9-1918]  [ een ondergrondse verzetstrijdster] uit 1985 zie Bossche Encyclopedie Riet van de Haterd.
-Zo ook de belevenissen van de verpleegkundige in het GZG die in de oorlog op de 'ziekenbak' werd gezet: Jacques van der Linden [*Den Bosch op Lombok, 29 -12-1914]
-Interview over werk en reveus van Niek de Rooij en de Duitse censuur Niek de Rooy  [*Den Bosch, 12-11-1901 +11-04-1984]

Revue ‘Piekerde gij of piekerde nie’ van de Journalist Niek de Rooy
 
De Bossche revue van Niek de Rooij ging gewoon door met toepasselijke,
op de bezetting afgeleide, titels, zoals 'Piekerde gij, of piekerde nie? '
Vrouw in rode jurk is de toen meeste
bekende revuespeelster Annie van Asperen. . 
....
 
.....
De jonge Luc van Gent die op latere leeftijd zoveel werk [onderzoek, ontmoetingen met de bevrijders de Welshmen, films en documentaires], heeft verricht leidt de voorstelling in. Maar deze nieuwsgierige Luc dringt zich als knaap op bij een groepje Duitsers soldaten [vragen hem naar Schöne Mädlen] en later met de bevrijders.

Verrader NSB-er ‘De Kin’ vermoord
....
De wachtmeester Piet van Bussel, beter bekend geworden –als verrader- door De Kin’, die in de Kerkstraat werd neergeschoten , is door zijn rol arbeiders te werven alom gehaat. Dat leidt dat op zijn rol een versje variant op ‘Piet Hein’ wordt gemaakt.

Ondergronds verzet
Leden van de ondergrondse en van de Knokploeg vergaderen op een zolderkamer. Bekende namen waren: Daan Gielen, Piet Kerssens, Willy Andriessen en Henk Koning met mede-informanten een postbode en kapelaan Koopmans. Meiden tikken en beheren een clandestiene post waar onder meer voedselbonnen en identiteitspapieren worden vervalst. 
 
....
Zolderkamertjesoverleg:  Geheime bijeenkomst van de Knokploeg en ondergronds verzet. De ondergrondse zet  in het geheim clandestiene werkzaamheden,
zoals het maken vanidentiteitskaarten en voedselbonnen aan het werk.

......
 
 
....

Weggevoerd voor Arbeitseinsatz Twee gezinnen van wie een van hun zonen is weggevoerd om voor de Arbeitseinsatz in Duitsland ingezet te worden. Zo ook de familie Schute uit Duitsland afkomstig, maar al in de jaren 30 naar Nederland gekomen, wiens vader vergat zich als Rijksduitser uit te laten schrijven en zich tot Nederlander te laten naturaliseren Met als gevolg dat diens zoon Geert opgeroepen werd voor militaire dienst in Duitsland en in het Oostfront terecht kwam…
foto's ©  paul kriele, 23 oktober 2019 .

Een van de aandoenlijke scènes samen met Joris van Aalst door met name het prachtige en aandoenlijke lied ‘Suo Gando’ van Mieke van Opstal.
 
....
Foto van de viering 75 Jaar Vrijheid in het
Jeroen Boschcentrum: de scène met Mieke van Opstal en Joris  van Aalst. 

foto © paul kriele, 17 oktober 2019. 

Jodenvervolging
De discriminatie van het jodenras komt tot in subtiele taferelen tot uiting onder meer met het treintransport en met het echtpaar Van Troostwijk dat uit Amsterdam op de trein stapt om naar België te vluchten maar in Den Bosch uitstapt en daar wordt gearresteerd. De moeder, die in Amsterdam een dochtertje achterlaat wordt gescheiden van haar man en komt in het Huis van Bewaring terecht waar ze van IVOR bevalt.
Eric Alink vertelt op zijn bekende ingetogen wijze, dit gevoelige verhaal .

Dansschool Crielaars  Alom bekend geraakt door de aandacht in de media is het verhaal van de Bossche danslerares Roosje Glaser, getrouwd geweest met de eigenaar van dansinstituut Leo Crielaars die haar verraadt. Uiteindelijk komt Roosje in een concentratiekamp terecht waar ze het- beroepsmatig- aanlegt met Duitse SS-officieren, een manier die haar leven redt. In Zweden vindt ze na de oorlog een nieuw bestaan.
Boek: ‘Dansen met de vijand’.

Eerbetoon aan generaal Ross
 
Generaal Robert [Bobbie] Ross die als commandant van de 53rd Infanterie Divisie de gevechten rond Den Bosch leidt, wat te zien is in het uitvoerend hoofdkwartier van deze Welshman. Ross krijgt, in deze scène, en even later bij de bevrijding in 1944 alle eer.
Tea time tussen puinhopen in  
Daaropvolgend een scène voor een beschoten huis, waar twee Welshsoldaten vrolijk pauzeren en de onmisbare Engelse gewoonte van het dagelijkse tea-time uitbeelden. In het Engels wel te verstaan klinkt: ‘Its four o’clock, tea time‘. 
 
...
..................


Duits hoofdkwartier in Hinthamerpark Generaal Friedrich Wilhelm Neumann Ook een mooi ‘zangtafereel’ is dat rond de Duitse generaal Friedrich Wilhelm Neumann die als bevelhebber van de Duitse verdediging van de stad, bivakkeert in zijn bunker in het Hinthamerpark. Daar krijgt hij in de oktobermaand 1944 van hogerhand het bevel kost wat kost door te gaan met de verdediging van de stad. Neumann verteld dat in een lied en blijkt achteraf zich op de buitenwijken te hebben gericht en de binnenstad zoveel mogelijk gespaard te hebben.  

Subtiele gebeurtenis: Welshman redt Bossche jongenToon Kroon Nadat de veertienjarige Toon kroon door een granaat –bijna dodelijk- is getroffen wordt hij door een Engelse soldaat Bill William Allan opgepakt en vervoert naar een EHBO-post. Dankzij Bill Allan is Toon gered. Door een oproep in het Brabants Dagblad volgt er een contact en worden de twee jaren nadien alsnog in een alles dankbare en emotionele ontmoeting opnieuw verenigd.  
 
....
Hier vertelt soldaat Bill [William] e Allan zijn verhaal over de redding
van de 14- jarige Bossche jongen Toon Kroon.  Jaren later zouden ze
elkaar op een gearrangeerde ontmoeting nog eens- in dank - kunnen omhelzen. 
 
Wilheminabrug: Piet Kerssens die dodelijk wordt getroffen
......
Hier wordt Piet Kerssens [gespeeld doorPaul Brantz] nog speels en vrolijk afgebeeld.  De Bosschenaar die in dienst ging bij de Amerikaanse
geallieerden was een bij de Bossche meiden geziene knaap..
aar kort erop overkomt hem het noodlot. 
.....

De Bossche Piet Kerssens [*7 maart 1921], die in die oorlogsjaren in Utrecht werkt, komt als soldaat van het Amerikaanse leger, waar hij zich had aangemeld, naar Den Bosch. Wanneer hij op 26 oktober 1944 een Engelse soldaat op de Wilhelminabrug te hulp schiet, wordt hij door vuur van een Duitse sluipschutter getroffen en overlijdt een dag later op 23 jarige leeftijd in een veldhospitaal in Rosmalen.

Bekende oorlogsfoto van vader Van de Sande met kindjes tussen Shermantank en pompstation op Wilhelminaplein
De vluchtfoto van vader Van de Sande die met dochter Geertje en nog een peuter vlucht tussen het benzinestation op het Wilhelminaplein en een Shermantank die hem beschermt. Peter Davies vertelt in prachtig Engels de daad van de tankcommandant Johnny Rose en over de foto van oorlogsfotograaf Peter Handford die de belegering en bevrijding van de stad heeft vastgelegd.

Slot scène: Vrijheid Geef je door!  
Reden om te feesten. Opluchting heerst alom en soms vroegtijdig wanneer de stad volgens twee Welshsoldaten is bevrijd. Tussen de puinhopen in is er ruimte te dansen en te zingen. 
 
....
-Boven: De bevrijders, de Welshmen
van de 53rd Welsh Infanterie Divisie worden juichend onthaald.
-Onder: Een dankbetuiging door de spelers aan de mannen achter de schermen. 

f
oto's © paul kriele,  23 oktober 2019.
.....

Uitvoeringen in TheateradParade nog op 24 [ 's avonds] en op 26 en 27 [ook middagvoorstellingen].
 

Terug naar boven