Biografie Jan de Quaij verschijnt

Printerversie
Gepubliceerd op: 23-09-2014 | Gewijzigd op: 07-10-2014
De naam De Quaij is van een bekende familie uit het Vughtse.
Jan de Quaij was in de oorlog 40-45 medeoprichter van de omstreden Nederlandsche Unie. Na de bevrijding werd hij minister van Oorlog en commissaris van de koningin van Noord-Brabant.
Jan de Quaij, die als politicus wel eens olijk uit de hoek kon komen, raakte vooral bekend als premier van het eerste naoorlogse kabinet zonder de PvdA maar met de VVD.
Cees Meijer, docent aan de Hogeschool Utrecht, schreef een biografie over een man vol tegenstellingen.

Het boek 'Jan de Quaij', dat woensdag 24 september 2014 in Het Noordbrabants Museum wordt aangeboden
aan de familie De Quaij.


Personalia van Jan de Quaij
Jan de Quaij  [* 's-Hertogenbosch, 26 augustus 1901  † Beers, 4 juli 1985], die via zijn moeder Elisa van de Mortel  geparenteerdaan een even wel bekend geslacht van notabelen/bestuurders. Zijn vader was luitenant-generaal.

Jan, die huwde met Maria van der Lande, kreeg vijf zonen en 4 dochters.
Na het gymnasium studeerde Jan de Quaij psychologie aan de Universiteit van Utrecht,  waar hij op 1 juli 1927 promoveerde tot doctor.
Daarop werd hij als docent [lector] psychotechniek aan, de voorloper van, de Tilburgse Universiteit [r.k. Handelshoogeschool] benoemd.  Vanaf 1934 werd De Quaij technisch directeur aan de ETI [Economische Technologisch Instituut].

Jan de Quaij in de jaren  dertig van de vorige eeuw.

Karaktereigenschappen Ondanks zijn katholieke achtergrond was Jan geen lid van een rk partij, ergo hij had een hekel aan de verzuilende hokjesgeest..

Sociaal gezien ijverde hij voor een arbeidsdienst voor werklozen . Jan was als persoon aimabel en veelzijdig,  als docent  beminnelijk en met een oratorisch talent en organisatiedrift.
Door zijn lidmaatschap van  De Unie raakte hij enigszins verdacht, maar als katholiek voorman van deze 'partij' ontving hij van het episcopaat weinig weerstand.

De Unie gold als een tegenhang van de bezetter en met name van de NSB. [Nationaal Socialistisch Beweging].


Carrière

Na de oorlog,  na allerlei verwikkelingen en tegenslagen [vastzetting in gijzelaarskamp St. Michielsgestel] en lidmaatschap van een verdachte bond en miskenning van zijn gedachtengoed, werd De Quaij uiteindelijk commissaris der Koningin in Noord- Brabant, een provincie waar hij immens populair was.
In die functie manifesteerde en profileerde hij zich  als motor achter het Brabantse economische en culturele leven: Oprichting Technische Hogeshool Eindhoven [1957] en opzet Brabant Orkest [1953] ,  Zuidelijk Toneel en Culturele Raad.

Aversie tegen politiek

Hoewel de politiek hem niet lag en hij er niets in ambieerde, werd De Quaij in 1959 door de KVP naar Den Haag geroepen om premier te worden van het eerste na-oorlogse kabinet  zonder socialisten. Hier toonde de Brabander -ook voor het eerst  in de politieke geschiedenis- zich voor de camera's, als een beminnelijke, gemoedelijke premier.
In 1969 trok De Quaij zich, na een tussenperiode als Eerste Kamerlid en vice-premier en minister [Verkeer en Waterstaat],
terug uit de politiek en  vestigde zich op her familielandgoed 'Den Hiersen Hof' in Beers, waar hijin 1985 overleed.


Terug naar boven