Terugkeer ijscokarren van 'De Rul'/HAS en regio

Gepubliceerd op: 29-10-2009 | Gewijzigd op: 31-10-2009
Onder dit artikel de HAS met een kraam met regio producten.

's-Hertogenbosch kende rond 1900 tot aan de jaren 60 vier ijscokarren van 'de Rul' [familie Dupuis]. Marcel Ploegmakers heeft met behulp van de familie, het stadsarchief en orgelliefhebber Theo Heesbeen de historie teruggehaald en twee ijscokarren teruggevonden.
Tijdens een ceremoniële reûnie in de Oranjegalerij van het stadhuis [donderdagmorgen 29 oktober 2009] kwamen, zoals wethouder Bert Pauli aangaf, drie belangrijke Bossche families bijeen: te weten Annie Hanegraaf Dupuis, Ans van Rixtel en Theo Heesbeen.
De laatste is een nazaat van 'De Lange Daan' van wie een schilderij van de zolders van het stadhuis werd gehaald en voor deze specifieke gelegenheid werd tentoongesteld.
Dat portret, waarop De Lange Daan manzend naast zijn orgel staat, dateert van 1858 en is via het toenmalige Provinciaal Genootschap [nu Noordbrabants Museum] bij de gemeente terecht gekomen.
De karren die eertijds resp. bij C&A en de andere bij Het Huisgezin [tegenover de Moriaan] hebben gestaan, vormden het centrum van de historische bijeenkomst.


Een Bosschenaar, maar de in Tilburg wonende Theo Heesbeen en echtgenote. Theo van de 5e generatie Heesbeen- restaureert orgels. Theo is een nazaat van 'de Lange Daan' rechts op het schilderij van 1858. Bij de koop van een auto wist Theo ook een van de ijscokarren van De Rul in bezit te krijgen.	In zijn toespraak tot onder meer de ijscofamilies Van Rixtel en Dupuis, toonde wethouder Bert Pauli zich er trots op 'een geweldig stukje geschiedenis in de stad te hebben. Monumenten maken een stad gezelliger'. Pauli betrok daarbij het werk van de [5e generatie] Heesbeen in de persoon van Theo Heesbeen. Aanleiding van de bijeenkomst was de terugkeer van twee ijscokarren van De Rul'. die tot in de jaren 60 op de Markt hebben gestaan. Pauli zou ze graag zien terugkeren.

De wethouder gaf als aandenken aan deze bijzondere gebeurtenis twee, door het Stadsarchief ter beschikking gestelde foto's cadeau. De foto stelt ene opa Dupuis voor. Maar of het de juiste opa was..? Frans van Rixtel kleinzoon van Anna Dupuis en Anna van Rixtel [r] ontvingen elk een exemplaar.	René [l] en Frank [r] Liebregts bij hun moeder Annie Hanegraaf -Dupuis, dochter van Frans Dupuis ontvangen het cadootje met een opa Dupuis van wethouder Bert Pauli.. foto's © paul kriele, 29 oktober 2009.

Theo die de 5e generatieorgelbouwers vertegenwoordigd, heeft bij een autokoop in Grubbervorst een van de ijskarren op de kop weten te tikken. Dat was de kar van Anna Dupuis. De andere kar [vanFrans Dupuis] was via de melkfabriek Campina bij het Autotron[Libéma] terecht gekomen.
Wethouder Pauli, die '...in de mooiste kamer van het stadhuis' graag 'een paar pareltjesvan de stad' verwelkomde, toonde zich er trost op om een dergelijk stukje geschiedenis in de stad te hebben en dankte Marcel Ploegmakers en de Heesbeens voor hun ijver om deze karren terug te halen.
'Monumenten zeggen iets over de geschiedenis van de stad. Zonder dat is het minder gezellig,' aldus de wethouder die verklapte ook aan een bekende ijscofamilie geparenteerd te zijn. 'Mijn oma heette Vogel'. Zondags kregen we zakgeld waarvoor ik voor 3 ,5 of 7 cent bij de Rul een ijsco ging halen.
Pauli: 'Die ijscomannen brachten het leven in de straat en vormden -naast hun economische functie- ook een sociaal element in de wijk. Het is geweldig dat dit geactiveerd wordt door de Stichting Marktpromotie. Het zou fantastisch zijn als het ijs van de Rul of het Hommerson Mortierorgel weer op de Markt terugkeert,' aldus een steeds enthousiastere Pauli.


De families Dupuis,Van Rixtel, Liebregts en Hanegraaf snoepten gretig van het aangeboden hoorntje ijs. foto's © paul kriele, 29 oktober 2009.	Het echtpaar [Theo] Heesbeen die er voor zorgde dat een van de ijscokarren naar de stad terugkeerde. Op de achtergrond de rijk versierde karren waarop ook vier beelden prijkten.

Midden in de foto, Frans van Rixtel die op 27 december 2009 84 jaar wordt, is de zoon van Anna Dupuis. Achter hem zijn dochter [l] bij de ijscokar die jaren bij Het Huisgezin [tegenover de Moriaan] stond.	Dankzij onder meer de Heesbenen was de stad een orgelstad. De 5e generatie zet die traditie voort. Op de foto een Hommerson Mortierorgel.

Organisator en spil in dit verhaal- Marcel Ploegmakers van Duke Cultural Productions-ging in zijn toespraak terug naar het intiatief. Dat kwam van Jolanda Oremans-Eekels van de stichting Marktpromotie 's-Hertogenbosch. In een brainstormgesprek sloeg zij de kreet: 'Spul van de Rul'. Zo is dit zaakje gaan rollen, aldus Ploegmakers die bij zijn onderzoek steun kreeg van de pers en van Theo Heesbeen.

Dupuis: stamboomonderzoek
De familie Dupuis, wat deze tak betreft, komt van Brugge. In de tweede helft van de 18e eeuw leefde daar Jean Louis Dupuis, zoon van Francois, die al als jongen van tien naar Den Bosch trok. Rond1822 woonde deze Frans op Kerkstraat 80 en huwde daar op 20-jarige leeftijd met een daar inwonende dochter van Jan Monstrel.
De Dupuis en ook de Heesbeens zijn families uit de Lange Tolbrugstraat [De Pijp]. Aanvankelijk hadden zij als beroep schoenmaker, later ook sigarenmaker. Waarschijnlijk kozen zij in de zomer als beroep ijsventer er bij.'t Spul van De Rul' werd wijd en zijd bekend.

vele Fransen
Dochter Anna van Frans Dupuis, was de moeder van de aanwezige 83-jarige Frans van Rixtel. Zij huwde met Antonius van Rixtel.TheoHeesbeen heeft de kar van Aanna dus in Grubbervorst teruggevonden.
In de andere tak van de familie Dupuis was er ook een zoon Frans.
Ploegmakers: 'Vandaag zijn drie families uit de Lange Tolbrugstraat bij elkaar gebracht: de Dupuis, de Van Rixtels en de Heesbeens.
Mogelijk dat de beelden op een van de ijscokarren afkomstig zijn van de familie Heesbeen [van de Kiepemèrt]. Ze zijn gemaakt door een beeldhouwer uit Tirol en erg kostbaar'.
De ceremonie werd vervolgens voortgezet voor het bordes van het stadhuis, waar de karren en het orgel stonden
opgesteld en dankzij de gratis ijsjes veel publiek trokken.

Zaterdag 31 oktober 2009 zijn de ijscokarren er weer tijdens de promotiedag van de Bossche Markt.

Vervolg Stichting Marktpromotie
In het kader van 'Hoofdstad van de smaak 2010' laten studenten van de HAS bezoekers kennis maken met regionale producten .Uitertaard werd er ook de school met tal van opleidingsmogelijkheden gepromoot..
zie ook site van deHAS


Een kleurijke en lieftallige [qua producten] ingerichte stand van HAS-studenten die er tal van regioproducten promootten van kleine cakejes tot kaashapjes en fruitdranken.	Maar het ging hen ook om een promotie van de opleidingen en de open dag die de HAS op 14 november 2009 houdt. foto's © paul kriele, 31 oktober 2009.

Terug naar boven